महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी च्या परीक्षेविषयी

 

दरवर्षी महाराष्ट्र बोर्ड हे इयत्ता 9 वी च्या परीक्षा अतिशय कुशल पद्धतीने आयोजित करते आणि परीक्षा सुरु होण्याच्या तारखेपासून एक किंवा दोन महिन्यांत 2023 च्या प्रश्नपत्रिकांचे मूल्यमापन करण्याचा प्रयत्न करते. महाराष्ट्र बोर्ड नववीच्या सर्वसामान्य परीक्षा मार्च महिन्याच्या दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या आठवड्यात सुरू होणार आहेत. त्यामुळे शेवटच्या क्षणी होणारा ताण कमी करण्यासाठी, विद्यार्थ्यांनी परीक्षेच्या तारखांची नोंद घेतली पाहिजे आणि आपल्या परीक्षेच्या अभ्यासाचे नियोजन तसेच त्यांचे काटेकोरपणे पालन देखील करणे तितकेच महत्त्वाचे ठरते.

माहितीपत्रक

महाराष्ट्राच्या आणि केंद्रीय मंडळाच्या समन्वयातून विशिष्ट नियम आणि कायद्यांची निर्मिती व त्यांची अंमलबजावणी ही MSBSHSE ची जबाबदारी आहे. MSBSHSE निरपेक्षपणे टेस्टचे व्यवस्थापन करते, पाठ्यपुस्तके तयार करते आणि इतर कर्तव्यांचे पालन करते. 

इयत्ता नववी करीता सहामाही आणि वार्षिक अशा दोन सत्रांंमध्ये परीक्षा घेतली जाते.

सहामाही परीक्षा ही अंदाजे ऑक्टोबर-नोव्हेंबर महिन्यांंमध्ये होते तर वार्षिक परीक्षा ही मार्च-एप्रिल या महिन्यांमध्ये घेण्यात येते. इयत्ता नववीच्या परीक्षेचे नियोजन हे MSBSHSE अंतर्गत प्रत्येक शाळेद्वारे करण्यात येते.

MSBSHSE च्या ठळक वैशिष्ट्याबद्दल अधिक माहितीसाठी खालील तक्ते पहा:

ठळक मुद्दे	तपशील
परीक्षेचे पूर्ण नाव	महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण बोर्ड
परीक्षेचे संक्षिप्त नाव	शालेय परीक्षा
परीक्षेचे आयोजन करणारी संस्था	महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, पुणे
निर्मिती	1 जानेवारी 1965
प्रकार	राज्य सरकारी शिक्षण बोर्ड
मुख्यालय	महाराष्ट्र, पुणे
अधिकृत भाषा	इंग्रजी आणि मराठी
अधिकृत वेबसाईट	Mahahsscboard.in

अधिकृत वेबसाइट लिंक

https://mahahsscboard.in/

अभ्यासक्रम

महाराष्ट्राची पाठ्यपुस्तके ही महाराष्ट्र राज्याच्या अभ्यासक्रमावर तसेच सर्वात अलीकडील सुधारित आणि अद्ययावत टेस्ट पॅटर्नवर आधारित आहेत. यामध्ये हिंदी आणि इंग्रजी अशा दोन्ही पाठ्यपुस्तकांचा समावेश आहे. ज्या विद्यार्थ्यांना शाळेत आणि त्यांच्या वार्षिक परीक्षेत यश मिळवायचे आहे त्यांनी 9 व्या वर्गाची पुस्तके वाचणे आवश्यक आहे.

परीक्षेची तयारी अधिकाधिक चांगली करण्यासाठी या महत्त्वपूर्ण अभ्यास सामग्रीचा पुरेपूर वापर केला पाहिजे. महाराष्ट्र माध्यमिक शिक्षण बोर्ड देखील वेळोवेळी आपल्या इयत्तांच्या अभ्यासक्रमात आणि अभ्यासक्रमात बदल करते. परिणामी, आज महाराष्ट्राकडे एक उत्तम, कार्यक्षम आणि आकर्षक शैक्षणिक व्यवस्था आहे.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी च्या अभ्यासक्रमाचे महत्त्व

विद्यार्थ्याने अभ्यास सुरू केल्यानंतर सर्वात पहिली गोष्ट मनात येते ती म्हणजे अभ्यासक्रम. 2022-23 नववीचा अभ्यासक्रम जाणून घेतल्याने विद्यार्थ्यांना अभ्यासाचे नियोजन करण्यास उपयोग होऊ शकतो. नववीचा अभ्यासक्रम जाणून घेण्याचे काही फायदे पुढीलप्रमाणे आहेत.

• परीक्षेच्या तयारीसाठी अभ्यासक्रम हा विद्यार्थ्याला महत्त्वाच्या विषयांची ओळख करून देईल.
• शालेय स्तरावरील परीक्षेत विचारले जाणारे सर्व प्रश्न हे महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या अभ्यासक्रमातूनच निर्धारित केले जातात.
• अभ्यासक्रमामध्ये प्रत्येक विषयासाठी विभागानुसार गुण देण्याची पद्धत देखील समाविष्ट केलेली आहे जेणेकरून विद्यार्थी त्यांना श्रेण्या कशा दिल्या जातात हे ते पाहू शकतील.
• इयत्ता 9 वी चा अभ्यासक्रम हा इयत्ता 10 वी, 11 वी आणि 12 वी मध्ये समाविष्ट असलेल्या विषयांसाठीचा पाया आहे.
• विद्यार्थी जेव्हा अभ्यासक्रमाचे अपेक्षित क्रमाने पालन करतात तेव्हा त्यांना अभ्यासाचे नियोजन करण्यात व अभ्यास पूर्ण करण्याचे तसेच परीक्षेचे दडपण येत नाही.

इयत्ता 9 वी च्या महाराष्ट्र बोर्डाचा गणिताचा अभ्यासक्रम 

यावर्षी महाराष्ट्र राज्य बोर्डाने इयत्ता 9 वी च्या अभ्यासक्रमात बदल करण्याचा निर्णय घेतला. शैक्षणिक वर्ष 2022 साठी, महाराष्ट्र राज्य बोर्डातर्फे इयत्ता 9 वी साठी नवीन पाठ्यपुस्तके प्रसिद्ध केली जाणार आहेत. 

2022-23 या सत्राकरिता इयत्ता नववीचा विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विषयाचा अभ्यासक्रम पुढील प्रमाणे आहे:

 

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान

                                                              प्रथम सत्र

                                                                  

                                                       विज्ञान आणि तंत्रज्ञान

                                                             द्वितीय सत्र

इयत्ता 9 वी चा महाराष्ट्र बोर्डाचा गणित अभ्यासक्रम

 

इयत्ता 9 वी चा महाराष्ट्र बोर्डाचा सामाजिक शास्त्रांचा अभ्यासक्रम

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी च्या परीक्षेची ब्लूप्रिंट

इयत्ता 9 वी च्या महाराष्ट्र बोर्ड गणित अभ्यासक्रमाची रूपरेषा

अनुक्रमांक	टॉपिक	गुणांचे वितरण
1	संख्या पद्धती	08
2	बीजगणित	17
3	निर्देशक भूमिती	04
4	भूमिती	28
5	महत्त्वमापन	13
6	सांख्यिकी आणि संभाव्यता	10
	एकूण	80

इयत्ता 9 वी च्या महाराष्ट्र बोर्ड विज्ञानाच्या अभ्यासक्रमाची रूपरेषा

अनुक्रमांक	टॉपिक	गुणांचे वितरण
1	द्रव्य – त्याचे स्वरूप आणि वर्तन	23
2	वास्तविक जगातील व्यवस्थापन	20
3	गती, बल आणि कार्य	27
4	आपले पर्यावरण	6
5	अन्न: अन्ननिर्मिती	4
	एकूण गुण	80
	अंतर्गत मूल्यमापन	20
	एकूण	100

इयत्ता 9 वी महाराष्ट्र बोर्ड इंग्रजीच्या अभ्यासक्रमाची ब्लूप्रिंट्स

अनुक्रमांक	टॉपिक	गुणांचे वितरण
1	वाचन कौशल्य (पाठ्यपुस्तकातील आणि पाठ्यपुस्तकाबाहेरील)	40
2	व्याकरण	15
3	लेखन कौशल्य	25
4	तोंडी परिक्षा	20

 

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी च्या प्रात्यक्षिक/प्रयोगांची यादी आणि त्याच्या प्रारूपाचे लिखाण

प्रात्यक्षिक/प्रयोगांची यादी आणि त्याच्या प्रारूपाचे लिखाण

विज्ञान विषयातील प्रयोगांची यादी खाली दिलेली आहे.

अनुक्रमांक	विषयाचे नाव	प्रयोगांची नावे
1	विज्ञान	तयारी करणे मीठ, साखर आणि तुरटी यांचे द्रावण माती, खडू पावडर आणि बारीक वाळू यांचे पाण्यातील निलंबन पाण्यातील स्टार्चचा कलील आणि पाण्यातील अंड्याचा अल्ब्युमिन आणि या आधारे फरक करा पारदर्शकता गाळण्याच्या पद्धतीचे निकष तयार करणे मिश्रण संयुगे लोखंडी कीस आणि सल्फर पावडर वापरणे आणि त्यांच्यातील फरक या आधारावर करणे: स्वरूप म्हणजेच एकविधता आणि बहुविधता परावर्तनाच्या नियमांचा पडताळा घेणे ताणकाटा आणि मापन नळकांडे वापरून (पाण्यापेक्षा घनता) घनता निर्धारित करणे. जेव्हा स्थायू पदार्थ पूर्णपणे पिण्याच्या पाण्यात बुडवलेले असतात तर त्यामधील संबंध निर्माण करणे. जास्त खारट पाणी, जेव्हा पाण्याचे वजन कमीतकमी दोन भिन्न घन पदार्थ घेऊन विस्थापित केले जाते. गरम पाणी थंड झाल्यावर त्याचे तापमान मोजा आणि तापमान-वेळेचा आलेख तयार करा. दोरी मार्फत होणारा नाडी प्रसारणाचा वेग शोधणे. कांद्याच्या सालीवर रंजक द्रव्य टाकून तयार करा आणि त्याचे निरीक्षण रेकॉर्ड करा आणि आकृती काढून नावे दया. तयार केलेल्या स्लाइड्सवरून, वनस्पतींमधील मूल उती आणि दृढ उती, रेखित स्नायू पेशी आणि प्राण्यांमधील चेतापेशी ओळखणे आणि त्यांची आकृती काढून त्यांना नावे देणे. वाळू, मीठ आणि अमोनियम क्लोराईड किंवा कापूर यांच्या मिश्रणाचे घटक संप्लवनाद्वारे वेगळे करणे. बर्फाचा द्रवणांक आणि पाण्याचा उत्कलनांक निश्चित करा. (अ) दिलेल्या अन्न नमुन्यातील स्टार्चची उपस्थिती (ब) डाळीमध्ये भेसळ केले जाणारे पिवळे खडे याचे परीक्षण करा. स्पायरोगायरा/ॲगॅरिकस, शेवाळ/फर्न, पायनस (नर किंवा मादी शंकू) आणि आवृत्तबीजी वनस्पतीच्या वैशिष्ट्यांचा अभ्यास करणे. ते ज्या गटांचे आहेत त्यांच्या आकृत्या काढा आणि त्यांची ओळख पटवणारी दोन वैशिष्ट्ये द्या दिलेल्या नमुन्यांचे निरीक्षण करणे आणि त्यांची आकृती काढणे- गांडुळ, झुरळ, बोनी मासे आणि पक्षी.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी अभ्यासाची तयारी करताना उपयोगात येणाऱ्या टिप्स

मार्च आणि एप्रिल महिन्यात इयत्ता 9 वी च्या परीक्षा होणार आहेत. जे विद्यार्थी महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी परीक्षेच्या तारखांची आतुरतेने वाट पाहत आहेत ते येत्या काही दिवसांत अधिकृत वेबसाइट पाहू शकतील. परीक्षेत उत्तीर्ण होण्यासाठी आणि चांगले गुण मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या टिप्स शेअर केल्या आहेत. येथे काही सूचनासुद्धा दिलेल्या आहेत; त्या विचारात घेऊन त्यांचा उत्तम उपयोग करा.

• प्रथमतः हे लक्षात घ्या की आरोग्य हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. आपण व्यायामाच्या आणि खाण्याच्या वेळा निश्चित केल्या पाहिजेत. वक्तशीर खाणे व पौष्टिक आहारामुळे आपले शरीर आणि मन संतुलित ठेवते.
• स्वतःच्या उणीवा ओळखा आणि त्यांना सुधारण्यासाठी नियोजन करा. आपण आपल्या प्रशिक्षकांना आणि समवयस्कांना मदतीसाठी विचारू शकता. आपण इंटरनेट वापरून स्वयं-शिक्षण देखील घेऊ शकता.
• स्वतःसाठी एक वेळापत्रक तयार करा आणि त्याचे अनुसरण करा. स्वतःला सुधारण्यासाठी वेळ द्या; हे आपल्याला टॉपिक अधिक चांगल्या प्रकारे लक्षात ठेवण्यास मदत करेल.
• परीक्षेच्या दिवसापर्यंत कोणताही नवीन धडा सुरू करू नका; आपण जर एखाद्या धड्याचा अभ्यास करण्यास सुरुवात केली नसेल तर तो धडा तसाच राहू द्या. नवीन धड्याचा अभ्यास सुरू करण्यास वेळ लागतो आणि आपण त्यातील सर्व सामग्री एकाच दृष्टीक्षेपात समजून घेऊ शकणार नाही.
• मागील वर्षाच्या प्रश्नपत्रिका आणि नमुना पेपर सोडवण्यासाठी शक्य तितका वेळ द्या. प्रश्नपत्रिका कशी वाचायची आणि आवश्यक थीम कशा ओळखायच्या हे आपण शिकाल. परीक्षेदरम्यान आपल्या वेळेचा वापर कसा करायचा हे देखील आपण शिकाल.
• आपणास एखादे सूत्र पाठ झाले की त्या सूत्रावरील उदाहरणे सोडवण्याचा प्रयत्न करा. सर्व  सूत्रांचा एक तक्ता बनवा. परीक्षेच्या काळात त्याचा फायदा होतो.

परीक्षा देण्याचे धोरण

• प्रत्येक परीक्षेसाठी, आवश्यक ती लेखनसामग्री आणण्यास विसरू नका.
• परीक्षा सकाळी नऊ वाजता सुरू होणार असल्यामुळे, आपला बैठक क्रमांक व बसण्याची पूर्वनियोजित जागा शोधण्यासाठी कृपया तासभर लवकर या. 
• दंड टाळण्यासाठी, आपली इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे हॉलच्या बाहेर ठेवली आहेत ना याची खात्री करा.
• जेव्हा आपल्याला आपली टेस्ट प्रश्नपत्रिका मिळेल, तेव्हा लगेच उत्तरे लिहिण्यास सुरुवात करू नका. सारेकाही नीट वाचा, माहित असलेल्या प्रश्नांची उत्तरे आपल्याला कशी लिहायची आहेत त्याची नोंद करा आणि तशी स्वतःच्या वेळेची आखणी करा.
• परीक्षा तीन तासांची असली तरी, स्वतःची उत्तरे पुन्हा तपासण्यासाठी आणि संभाव्य चुका दुरुस्त करता याव्यात यासाठी 15 मिनिटे राखून ठेवा.
• पर्यवेक्षकाच्या परवानगीशिवाय परीक्षागृह सोडू नका.
• शेवटी थोडक्यात पण महत्त्वाचे- परीक्षेत कुठल्याही प्रकारचा गैरप्रकार करणे टाळले पाहिजे. 

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी च्या अभ्यासाचे सविस्तर नियोजन

आपण इयत्ता 9 वी चा अभ्यास सुरू करण्यापूर्वी सर्वात महत्त्वाची पायरी असते ती म्हणजे अभ्यासचे नियोजन तयार करणे. वर्गात पहिले येणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी त्यांचे नियोजन कश्या प्रकारे तयार केले हे सुद्धा आपणास दाखविण्याचा आम्ही प्रयत्न करू. 

• सर्व विषयांना सारखेच महत्त्व देईल असे दैनिक वेळापत्रक तयार करून त्याप्रमाणे अनुसरण करणे महत्त्वाचे आहे. 
• दररोज स्वतःहून किमान 6-7 तास विविध टॉपिकची उजळणी करण्यासाठी घालवा. 
• गणित हा पैकीच्या पैकी गुण मिळवता येण्याजोगा विषय आहे, त्यासाठी दररोज किमान 2 तासांचा सराव करावा लागतो.
• गणिताचा अपवाद वगळता इतर सर्व विषयांचा दररोज किमान एक तास अभ्यास करावा.
• इतिहास, भूगोल आणि नागरिकशास्त्र ही सामाजिक शास्त्राची तीन क्षेत्रे आहेत. आपल्या गरजेनुसार, सामाजिक शास्त्राचा अभ्यास करण्यासाठी 1.5 तास राखून ठेवा.
• कोणत्याही दिवशी, आपण एक तास भाषा/ साहित्य इत्यादींचा अभ्यास करू शकता.

• लागोपाठ खूप वेळ अभ्यास करणे बरे नाही. दर 2-3 तासांनी, थोडी विश्रांती घ्या.

• हे वेळापत्रक विद्यार्थ्यांच्या गरजा, सुविधा आणि प्राधान्यक्रम पूर्ण करण्यासाठी समायोजित केले जाऊ शकते.
• आपले रात्रीचे जेवण संतुलित आहे का याची खात्री करा.
• भरपूर विश्रांती घ्या आणि दररोज किमान 7-8 तास झोपा.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी विद्यार्थ्यांचे समुपदेशन

समुपदेशनांतर्गत विद्यार्थ्यांना प्रोत्साहन दिले जाते, मदत केली जाते आणि विविध कौशल्ये शिकवली जातात. विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या शालेय अभ्यासक्रमांध्ये पारंगत होत असतानाच स्थानिक व जागतिक पातळीवर समाजाला त्याचा फायदा अशी कौशल्ये विद्यार्थ्यांना देण्यावर समुपदेशनाचा भर असतो. हे तंत्र प्रौढांपेक्षा विद्यार्थ्यांवर जास्त भर देते. हे एक संरक्षणात्मक तंत्र आहे जे मुलांनी महत्त्वपूर्ण कौशल्ये आणि सवयी शिकून त्यांचा वैयक्तिक विकास होईल याची खात्री करते. वैयक्तिक आणि सामूहिक सेमिनार तसेच वर्ग प्रशिक्षणाचा समावेश असावा. हा अभ्यासक्रम विकासाच्या विविध टप्प्यांवर आपल्या मुलांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी पालकांचे समुपदेशन

• प्रत्येक मुलाचा विकास हा त्याच्या स्वत:च्या गतीने व मार्गाने होत असतो. मुले ही ज्ञान आत्मसात करण्याच्या व इच्छित उद्दिष्टे साध्य करण्याच्या बाबतीत असाधारण आहेत. परिणामी, पालक या नात्याने, आपण आपल्या पाल्याच्या प्रगतीवर टीका न करता त्यांच्या जिज्ञासेला प्रोत्साहन दिले पाहिजे.
• आपल्या मुलाला शाळेत, वर्गात आणि वर्गमित्रांसह समस्या सोडवण्यात मदत करा.
• समुपदेशनाचे महत्त्व असाधारण आहे. मुलांच्या उणीवा किंवा समस्यांवर काम करण्यासाठी पालक तज्ञांची मदत घेतात. मुलांना इच्छित उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी होत असणारा उशीर, त्यांच्यातील विकासात्मक उणीवा इत्यादी कारणांमुळे पालकांना आणि त्यांची काळजी असणाऱ्या व्यक्तींना चिडचिड, तणाव, चिंता व निराशा यासारख्या आव्हानांना सामोरे जावे लागते. याचा दीर्घकालीन प्रभाव पालकांच्या सामाजिक आणि भावनिक समजुतींवर तसेच कौटुंबिक संबंधांमधील महत्त्वपूर्ण बदलांवर परिणाम होतो. 
• घरामध्ये मुलासोबत सुसंवाद विकसित होण्यासाठी पालकांना विकासातील विलंब/बौद्धिक दुर्बलतेचे स्वरूप तसेच विकासाच्या विविध टप्प्यांवर मुलांच्या गरजा समजून घेण्यात मदत केली जाते.
• पालकांचे समुपदेशन हे सकारात्मक वर्तनाला प्रोत्साहन देणे, अयोग्य वर्तन नियंत्रित करणे आणि मुलांच्या भावनिक गरजा समजून घेणे यावर लक्ष केंद्रित करते. हे एक किंवा दोन्ही पालकांच्या मदतीने केले जाऊ शकते.
• पालक समुपदेशन हे पालकांना त्यांच्या मुलांवर परिणाम करणाऱ्या अनेक समस्यांना तोंड देण्यासाठी त्यांना आवश्यक असलेला सपोर्ट, कौशल्ये आणि माहिती प्रदान करते. नजीकच्या भविष्यात, पालकांनी त्यांच्या मुलांची क्षमता असलेल्या नोकरीच्या संधींबद्दल अधिक जागरूक असले पाहिजे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्र1. महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी मध्ये विशिष्ट विषयात उत्तीर्ण होण्यासाठी किमान किती गुण आवश्यक आहेत?

उ. 100 गुणांच्या पेपरमध्ये प्रत्येक विषयात उत्तीर्ण होण्यासाठी किमान 35 गुणांची आवश्यकता असते. 

प्र2. मी जास्त श्रेणी मिळतील असेच प्रश्न निवडू का?

उ. फक्त आपल्या गुणांवर लक्ष केंद्रित करण्यापेक्षा, आपण आपल्या आवडी-निवडी, अभिरुची आणि योग्यता यांवर आधारित प्रमुख प्रश्नांची निवड करावी. केवळ गुण हे एखाद्या व्यक्तीची खरी क्षमता शकतीलच असे नाही.

प्र3. परीक्षेचा अभ्यास करताना मी किती वेळ बाजूला ठेवायला हवा ?

उ. हे प्रत्येकाने स्वतःच्या स्थितीनुरूप ठरवायचे असते कारण नियोजनासाठी असा कुठलाही एक योग्य दृष्टीकोन नाही. तसेच, स्वतःच्या तयारीसाठी जास्तीत जास्त वेळ देणे चांगली गोष्ट आहे. नियमित तयारी यशस्वी होण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. 

प्र4. परीक्षेच्या तणावाचा सामना करण्यासाठी सर्वात मोठी पद्धत कोणती आहे?

उ. अतिविचार करण्याचे थांबवणे ही परीक्षेच्या तणावाचा सामना करण्यासाठी सर्वात प्रभावी पद्धत आहे. अभ्यास सत्रांदरम्यान, आपल्या विचारांना थोडा विराम द्या. स्वतःवर आणि आपल्या तयारीवर विश्वास ठेवा आणि परिणामांची पर्वा न करता आपले सर्वोत्तम प्रयत्न करा.

काही महत्त्वाच्या गोष्टी - हे करा आणि हे करू नका

हे करा 

• परीक्षेची तयारी करण्यासाठी आपल्याला अभ्यासक्रमाचे सखोल आकलन असणे आवश्यक आहे.
• परीक्षा सुरू होण्यापूर्वी सूचना काळजीपूर्वक वाचा.
• आपण जे शिकला आहात त्यावर पुनः एकदा नजर टाकण्याचा प्रयत्न करा.
• परीक्षा सुरू होण्याआधी म्हणजेच किमान 15 मिनिटे अगोदर परीक्षा केंद्रावर या.
• आपण टेस्ट देण्यापूर्वी, आपल्याकडे सर्व आवश्यक परीक्षा सामग्री असल्याची खात्री करा.

हे करू नका 

• घोकंपट्टीचा कॉन्सेप्ट लक्षात ठेवण्यासाठी फारसा उपयोग होत नाही.
• विविध टॉपिकचा अभ्यास करताना अप्रचलित पद्धती आणि युक्त्या वापरणे टाळणे चांगले आहे. 
• टेस्ट देत असताना, इतरांची उत्तरे कॉपी करण्याचा प्रयत्न करू नका.
• परीक्षेच्या अगदी काही क्षणांआधी काहीही नवीन शिकण्याचा प्रयत्न करू नका.
• परीक्षा चालू असताना कुठल्याही गैर-व्यवहारात सहभागी होऊ नका.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी शाळांची यादी

शाळा हे मुलाला मिळणारे पहिले औपचारिक शिक्षण वातावरण असते. परिणामी, आपल्या मुलांनी शक्य तितक्या नावाजलेल्या व उत्तम शाळेत जावे अशी प्रत्येकाची इच्छा असते. महाराष्ट्र राज्य हे भारतातील काही नावाजलेल्या शैक्षणिक संस्थांसाठी प्रसिद्ध आहे. सर्वोत्तम शाळा निवडण्यासाठी येथे विविध पर्याय उपलब्ध आहे. आपले काम सोपे करण्यासाठी, Embibe ने 2021 या वर्षासाठी महाराष्ट्रातील सर्वोत्कृष्ट शाळांची संपूर्ण यादी तयार केली आहे. या यादीमध्ये 2021-2022 या वर्षातील महाराष्ट्रातील सर्वोत्तम शाळांचा समावेश आहे.

क्रमांक	शाळेचे नाव
1	झेड. पी. पी स्कूल उर्दू अकोले
2	मारुतीराव कोटे अभिनव पब्लिक स्कूल आणि ज्युनिअर कॉलेज ऑफ सायन्स, अकोले
3	महात्मा फुले विद्यालय, अगर
4	जवाहर नवोदय विद्यालय बाभुळगाव
5	आदिवासी आश्रम स्कूल परसापूर
6	माध्यमिक विद्यालय, हानवतखेडा
7	लोहगड एच. एस् अडगाव सरक
8	भागीरथी पब्लिक स्कूल देवळाई-सातारा परिसर
9	एन.पी. शहिद भगत सिंघ यू. पी.स्कूल भंडारा
10	लाल बहादूर शास्त्री विद्यालय. भंडारा
11	वसुंधरा ज्युनिअर कॉलेज, लोखंडी सावरगाव
12	विद्यावर्धिनी उच्च प्राथमिक शाळा
13	हसरत मोहनी उर्दू ज्यू कॉलेज ऑफ सायन्स देऊळघाट
14	नागेश्वर निवासी गुरुकुल, पाली

महाराष्ट्रातील शाळांविषयी अधिक जाणून घेण्यासाठी, येथे क्लिक करा.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी पालकांचे समुपदेशन

• समुपदेशनाचे महत्त्व असाधारण आहे. मुलांच्या उणीवा किंवा समस्यांवर काम करण्यासाठी पालक तज्ञांची मदत घेतात. मुलांना इच्छित उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी होत असणारा उशीर, त्यांच्यातील विकासात्मक उणीवा इत्यादी कारणांमुळे पालकांना आणि त्यांची काळजी असणाऱ्या व्यक्तींना चिडचिड, तणाव, चिंता व निराशा यासारख्या आव्हानांना सामोरे जावे लागते. याचा दीर्घकालीन प्रभाव पालकांच्या सामाजिक आणि भावनिक समजुतींवर तसेच कौटुंबिक संबंधांमधील महत्त्वपूर्ण बदलांवर परिणाम होतो. 
• घरामध्ये मुलासोबत सुसंवाद विकसित होण्यासाठी पालकांना विकासातील विलंब/बौद्धिक दुर्बलतेचे स्वरूप तसेच विकासाच्या विविध टप्प्यांवर मुलांच्या गरजा समजून घेण्यात मदत केली जाते.
• पालकांचे समुपदेशन हे सकारात्मक वर्तनाला प्रोत्साहन देणे, अयोग्य वर्तन नियंत्रित करणे आणि मुलांच्या भावनिक गरजा समजून घेणे यावर लक्ष केंद्रित करते. हे एक किंवा दोन्ही पालकांच्या मदतीने केले जाऊ शकते.
• पालक समुपदेशन हे पालकांना त्यांच्या मुलांवर परिणाम करणाऱ्या अनेक समस्यांना तोंड देण्यासाठी त्यांना आवश्यक असलेला सपोर्ट, कौशल्ये आणि माहिती प्रदान करते. नजीकच्या भविष्यात, पालकांनी त्यांच्या मुलांची क्षमता असलेल्या नोकरीच्या संधींबद्दल अधिक जागरूक असले पाहिजे.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी आगामी काळातील परीक्षांची यादी

आजच्या स्पर्धात्मक युगात विद्यार्थ्यांचे ज्ञान, त्यांची आवड, क्षमता आणि सामर्थ्यता जगासमोर आणण्याचे परीक्षा हे एक माध्यम आहे. विद्यार्थ्यांनी पुढील श्रेणी स्तरावर जाण्यासाठी शाळेतील टेस्ट उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे. सतत सर्वसमावेशक मूल्यमापन (CCE) च्या निष्कर्षांवर आधारित, विद्यार्थी इयत्ता 8 वी ते इयत्ता 9 वी पर्यंत प्रगत आहेत. प्रत्येक वर्षी, या शालेय स्तरावरील परीक्षेव्यतिरिक्त विविध प्रकारच्या राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धात्मक टेस्ट दिल्या जातात. या परीक्षांमुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्‍वास आणि धड्यांबद्दलची आवड वाढते.

महाराष्ट्र इयत्ता 9 वी च्या परीक्षेचा अभ्यास केल्याने विद्यार्थ्यांना इतर स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी देखील मदत होते, जसे की: 

• आंतरराष्ट्रीय विज्ञान ऑलिम्पियाड (ISO)
• आंतरराष्ट्रीय गणित ऑलिम्पियाड (IMO)
• इंग्रजी आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पियाड (EIO)
• सामान्य ज्ञान आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पियाड (GKIO)
• आंतरराष्ट्रीय कंप्युटर ऑलिम्पियाड (ICO)
• आंतरराष्ट्रीय चित्रकला ऑलिम्पियाड (IDO)
• राष्ट्रीय निबंध ऑलिम्पियाड (NESO) 
• राष्ट्रीय सामाजिक शास्त्र ऑलिम्पियाड (NSSO)
• राष्ट्रीय प्रज्ञाशोध परीक्षा (NTSE)
• राष्ट्रीय स्तरावरील विज्ञान प्रज्ञाशोध परीक्षा (NLSTSE)
• जिओजिनिअस (भारतीय भूगोल ऑलिम्पियाड जिनिअस)

वास्तविक जगातून शिकणे

शिक्षण विद्यार्थ्यांना वर्गात शिकलेल्या गोष्टींना वास्तविक-जगातील समस्या सोडवण्यास मदत करते. जेव्हा विद्यार्थ्यांना एखादा विषय प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकायला मिळतो तेव्हा तो विषय त्यांना चांगला समजतो आणि शिक्षण अधिक आनंददायक आणि मनोरंजक बनते. मुलांना प्रत्यक्ष शिकण्याच्या संधी जसे की कृती, प्रयोग, शैक्षणिक सहली, गटकृती इत्यादी गोष्टी सतत खुल्या करून द्याव्या लागतात.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी साठी आगामी काळात आत्मसात करण्याची वैशिष्ट्ये

कोडिंग ही एक मजेदार आणि सर्जनशील कृती आहे ज्यामध्ये मुले सहभागी होऊ शकतात. विविध क्षेत्रातील समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी संगणनविषयक विचार, समस्या सोडवण्याची क्षमता, समीक्षणात्मक विचार आणि वास्तविक जीवनातील परिस्थितींमध्ये विकास साधण्यात मदत करते. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), डेटा सायन्सेस आणि संशोधन यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये कौशल्ये विकसित करण्यासाठी कोडिंग कसे करायचे हे शिकण्यासाठी विद्यार्थ्यांना पायाभूत कार्य स्थापन करण्यावर कोडिंग लक्ष केंद्रित करते.

स्वतः तयार करा

स्वतः करता येणाऱ्या कृती ह्या अशा पायाभूत कृती आहेत की विद्यार्थी स्वतःहून मॉडेल कसे बनवायचे किंवा एखाद्या विषयाबद्दलचे त्यांचे ज्ञान वाढवायचे हे शिकू शकतात. Embibe ॲप शिकणे अधिक मनोरंजक आणि अर्थपूर्ण बनवण्यासाठी प्रत्येक ग्रेड, विषय आणि धड्यासाठी स्वतः करता येणाऱ्या कृती प्रदान करते.

• प्रकल्प आणि कृतीद्वारे शिकण्याची ही एक मजेदार पद्धत आहे.
• इंग्रजी आणि हिंदी सारख्या विषयांना शिकवण्यासाठी नाटकाच्या माध्यमाचा वापर केला जाऊ शकतो. 
• सामाजिक शास्त्रांसारखे विषय हे चर्चा, सर्वेक्षण आणि प्रत्यक्ष अनुभव यांसारख्या पद्धतींद्वारे शिकवले जातात.
• विज्ञानाचा अभ्यास करण्यासाठी प्रयोग, क्षेत्र तपासणी आणि इतर पद्धती वापरल्या जाऊ शकतात.
• गणितातील काही टॉपिक, जसे की नफा-तोटा, क्षेत्र मोजमाप, इत्यादी, विद्यार्थ्यांना कृतींद्वारे शिकवले पाहिजे.
• Embibe ॲप शिक्षण अधिक आनंददायी आणि अर्थपूर्ण बनवण्यासाठी प्रत्येक इयत्तेसाठी, विषयासाठी आणि धड्यासाठी स्वतः करता येणाऱ्या कृती प्रदान करते.

IoT: इंटरनेट ऑफ थिंग्ज हे वायरलेस नेटवर्कद्वारे डिजिटल उपकरणे, लोक, मशीन, उपकरणे आणि इतर वस्तूंना जोडते. हे कनेक्शन मशीन आणि लोकांना एकमेकांशी संवाद साधण्याची संधी देते. इंटरनेटचे भविष्य म्हणून याकडे पाहिले जात आहे. इंटरनेट ऑफ थिंग्स ॲप्लिकेशन्सचा वापर सामान्यत: स्मार्ट शहरांमध्ये होतो, त्यामध्ये निगराणी, स्वयंचलित वाहतूक, पाणी वितरण, सुधारित ऊर्जा व्यवस्थापन प्रणाली, शहरी सुरक्षा आणि पर्यावरणीय देखरेख इत्यादींचा समावेश असतो. CBSE आपल्या नवीन उपक्रमाचा भाग म्हणून तरुणांना इंटरनेट ऑफ थिंग्जची तत्त्वे शिकवण्याचे नियोजन करीत आहे.

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी मध्ये करिअर संबंधित कौशल्ये

विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाला शिक्षणामुळे आकार दिला जातो. त्यांच्या अंगी असणाऱ्या विविध क्षमतांच्या विकासामध्ये अभ्यासक्रमासोबतच इतर उपक्रम महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. प्रत्येक विद्यार्थ्याला त्यांच्या वाढीच्या प्रत्येक टप्प्यावर संधी आणि प्रोत्साहन देऊन त्यांचा सर्वांगीण विकास करणे शक्य आहे. वास्तविक जीवनातील घटना आणि स्वतःहून पूर्ण करता येणारी कार्ये यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात.

हे काही क्षमतांमध्ये समाविष्ट केलेले आहे:

• श्रवण कौशल्ये: भाषा ही आपल्याला आपली श्रवण क्षमता सुधारण्यास मदत करते.
• कामाच्या ठिकाणचे वैविध्य समजून घेणे: गटकृती, नाट्य आणि स्पर्धा यांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना विविध दृष्टिकोन समजून घेता येतात. 
• संभाषण कौशल्ये: संभाषण कौशल्ये ही कोणत्याही करिअरमध्ये तसेच दैनंदिन जीवनात आवश्यक असणारी सर्वात प्रतिभा महत्त्वाची आहे. गटातील संभाषणे, वादविवाद आणि परिसंवाद हे अप्रत्यक्षरित्या संभाषण कौशल्यांच्या विकासास मदत करतात.
• विद्यार्थ्यांची संशोधन कौशल्ये: विज्ञानातील प्रकल्प प्रामुख्याने विद्यार्थ्यांच्या संशोधन कौशल्यांच्या विकासावर जास्त भर देतात.
• नियोजन: अभ्यासक्रम आणि अभ्यासेतर कृती, परीक्षा, स्पर्धा आणि इतर उपक्रमांसाठी विद्यार्थ्यांनी वेळ, तयारी आणि अंमलबजावणी यावर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
• नेतृत्व कौशल्ये: शालेय संसद, गटकृती आणि शालेय संमेलने, इतर गोष्टींबरोबरच, विद्यार्थ्यांमध्ये नेतृत्वाची वैशिष्ट्ये निर्माण करतात.
• भावनिकदृष्ट्या संतुलित राहणे: शाळेत असो व घरी, कुठलेही दोन अनुभव हे कधीच सारखे नसतात. अनुभव हे चांगले किंवा वाईट असू शकतात. विद्यार्थ्यांनी भावनिकदृष्ट्या स्थिर आणि खंबीर व्हायला शिकले पाहिजे.
• स्व-सर्वेक्षण: हे मुलांच्या घटना वृत्ताद्वारे स्व-सर्वेक्षण करणे हा एक आदर्श दृष्टीकोन असतो.
• ज्ञानाचा शोध घेणे: शाळेचे ग्रंथालय, आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स आणि स्वतः करता येणाऱ्या कृती यांच्या मदतीने माहितीचा शोध घेणे.
• भाषा कौशल्ये: शाळांमध्ये इंग्रजी, हिंदी, संस्कृत, फ्रेंच आणि इतर विषयांमधून भाषा

महाराष्ट्र बोर्ड इयत्ता 9 वी मध्ये करिअर च्या दृष्टीने कोणती शाखा निवडावी?

नववीच्या परीक्षेनंतर थेट नोकरीची निवड केली जात नाही तरीसुद्धा, विद्यार्थ्यांनी व्यावसायिक शक्यतांबद्दल जागरूक असले पाहिजे. यामुळे ते त्यांच्या आवडी निवडी जोपासू शकतील. विद्यार्थी दहावीच्या पुढे विज्ञान, वाणिज्य, कला, ललित कला आणि इतर विषयांमध्ये त्यांची आवड जोपासू शकतात. एखाद्या विद्यार्थ्याला वैद्यकीय किंवा अभियांत्रिकी शाखेत करिअर करायचे असेल तर त्याने NEET, JEE इत्यादी स्पर्धापरीक्षा उत्तीर्ण केल्या पाहिजेत. एखाद्या विद्यार्थ्याला वाणिज्य क्षेत्रात करिअर करायचे असल्यास, तो किंवा ती CA, CS किंवा FCA होऊ शकते. ज्या विद्यार्थ्यांना मीडिया, कायदा, ललित कला किंवा एअर होस्टेस म्हणून काम करायचे आहे त्यांच्यासाठी कला किंवा मानवताशास्त्र हे अभ्यासक्रम सोयीचे आहेत.

विज्ञान

• बहुसंख्य पालक आणि विद्यार्थ्यांसाठी विज्ञान हा सर्वज्ञात आणि लोकप्रिय शाखा असलेला पर्याय आहे.
• अभियांत्रिकी, औषधशास्त्र, माहिती तंत्रज्ञान आणि संशोधन हे विज्ञान शाखेत असलेले उपलब्ध असलेले महत्त्वपूर्ण करिअर पर्याय आहेत.
• विज्ञानाचा अभ्यास करण्याचा सर्वात चांगला भाग म्हणजे विज्ञान आपल्या ज्ञानाची क्षितिजे विस्तृत करते. आपल्याकडे विज्ञानातून वाणिज्य किंवा कले शाखेकडे जाण्याचा पर्याय आहे. तसेच, ते इतर कोणत्या शाखांमध्ये शक्य नाही.
• विज्ञान आणि गणित एक लवचिक पाया प्रदान करतात जे विद्यार्थ्यांना सुप्रसिद्ध आणि चांगल्या पगाराचे करिअर निवडण्याची संधी देतात. दोन्ही विषय एक अष्टपैलू पाया प्रदान करतात जे विद्यार्थ्यांना चांगला सन्मान आणि चांगले वेतन असलेले व्यवसाय निवडण्याची संधी देतात.

विज्ञान शाखेकडे कोणी जावे?

आपल्याला तंत्रज्ञानामध्ये रस असल्यास आणि सांखिकीची आवड असल्यास, 10 वी च्या इयत्तेनंतर विज्ञान शाखा आपल्यासाठी योग्य असू शकते

• आपण भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र किंवा गणित (PCB) या विषयात प्रमुख असू शकता.
• जर आपल्याला डॉक्टर व्हायचे असेल, तर आपले भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित किंवा जीवशास्त्र (PCM-B) या विषयात प्रभुत्व असणे आवश्यक आहे.
• आजकाल अनेक विद्यार्थ्यांना अंकगणितामध्ये रुची नसते व ते या विषयापासून चार हात लांब राहणे पसंत करतात. डॉक्टर होण्यासाठी गणितावर प्रभुत्व असलेच पाहिजे असे नाही. त्यामुळे काळजी करू नका. भौतिकशास्त्रज्ञ, रसायनशास्त्रज्ञ आणि जीवशास्त्रज्ञ हे पर्यायी करिअर मार्ग असू शकतात. (PCB)

वाणिज्य

• विज्ञानानंतर लोकप्रियतेच्या क्रमात वाणिज्य शाखेचा दुसरा क्रमांक येतो. जर आपल्याला संख्याशास्त्र, वित्त व्यवस्था, अर्थशास्त्र आणि इतर संबंधित विषय आवडत असतील तर, वाणिज्य शाखा हा एक उत्कृष्ट पर्याय आहे. 
• ही शाखा सनदी लेखापाल, एमबीए, बँकिंग, गुंतवणूक इत्यादी क्षेत्रातील संधींची दारे उघडते.
• आपल्याला कंपनीच्या यशासाठी महत्त्वाचे असणारे व्यावसायिक ज्ञान शिकायला मिळते. 
• आपल्याला पैसा, अर्थशास्त्र, लेखा, इत्यादी क्षेत्रांची इत्यंभूत माहिती मिळते. 
• या क्षेत्राचा विचार करताना आपल्याला सांख्यिकी, डेटा प्रक्रिया, वित्त आणि अर्थशास्त्रात आवड असणे आवश्यक आहे.
• भारतात, वाणिज्य शाखा अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहे, अनेक विद्यार्थी त्याचा अभ्यास करत आहेत आणि त्यात करिअर करत आहेत.

 वाणिज्य शाखेकडे कोणी जावे?

आपल्याला गणित, व्यवसाय आणि अर्थशास्त्र आवडत असल्यास वाणिज्य हा आपल्यासाठी चांगला पर्याय आहे.

जर आपल्याला अर्थशास्त्र आणि स्वतःचा व्यवसाय करिअर करायचे असेल, तर आपण वाणिज्य ही शाखा निवडू शकता. दहावी नंतर निवड करता येण्याजोगे वाणिज्य शाखेतील अनेक अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. जर आपल्याला वाणिज्य शाखेमध्ये करिअर करण्याबद्दल संकोच वाटत असेल किंवा आपल्या काही शंका असतील, तर सर्वोत्तम उपाय म्हणजे व्यावसायिक समुपदेशकांचा सल्ला घेणे. दहावीनंतर तणावमुक्त करिअरसाठी, प्रभावी करिअर समुपदेशन आवश्यक आहे.

कला/मानव विज्ञान

• आजकाल, कला आणि साहित्य, इतिहास इत्यादी उदारमतवादी शिक्षण अभ्यासक्रमांना जास्त मागणी आहे. विद्यार्थी मोठ्या संख्येने या शाखेची निवडसुद्धा करत आहेत.
• करिअरची निवड म्हणून कला शाखा अधिक लोकप्रिय होत आहे. ही शाखाही विद्यार्थ्यांना करिअरच्या संधी मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध करून देते.
• ही शाखा पत्रकारिता, भाषा, इतिहास, मानसशास्त्र आणि इतर यासारख्या आकर्षक नोकरीचे मार्ग खुले करते. 
• डिझाईन, भाषा, ललित कला आणि उदारमतवादी शिक्षण अभ्यासक्रम ही सर्व महत्त्वाची क्षेत्रे आहेत.
• कला शाखेतील विषय आत्म-अभिव्यक्ती आणि सर्जनशीलतेला प्रोत्साहन देतात.
• कला शाखेतील विद्यार्थी त्यांची समीक्षणात्मक क्षमता वाढवतात. ही शाखा नेतृत्व क्षमता निर्माण करण्यास देखील मदत करते.

कला शाखेकडे कोणी जावे?

जर आपण सर्जनशील विद्यार्थी असाल व आपणास इतिहास, साहित्य, तत्वज्ञान इत्यादी संबंधी अधिक जाणून घ्यायचे असेल, तर आपल्यासाठी कला शाखा हा उत्तम मार्ग आहे.

कला शाखेतील विद्यार्थ्यांना दहावीनंतर निवड करण्यासाठी अनेक पर्याय असतात. आपल्याला कोणत्याही गोष्टीबद्दल खात्री नसल्यास, आपण करिअर समुपदेशन घेऊ शकता. करिअर समुपदेशक आपल्याला चांगले करिअर मार्गदर्शन करतील आणि आपल्याला योग्य दिशा दाखवतील.