ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ

ਪਰੀਖਿਆ ਸੰਖੇਪ

ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2021-22: ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਪੱਧਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਦਿਅਕ ਬੋਰਡ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਲ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। 

ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵਧਾਉਣਾ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ‘ਚ, ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ‘ਤੇ ਪੜਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ‘ਚ ਕੋਰਸ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਯੋਗ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਜੀਫੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਜਾਂ ਸੰਦਰਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਬਰੋਸ਼ਰ

ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਵਿਵਰਣਿਕਾ ਦਾ ਲਿੰਕ ਅਜੇ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਰੀਖਿਆ ਸੰਖੇਪ

ਹੇਠਾਂ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ:

• ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ਨਾਲ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ।
• ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਚ।
• ਇੱਕ ਕਲਾਸ, ਇੱਕ ਕੋਰਸ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ।
• ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਵਿਭਾਗ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਥੀਮਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
• ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੇਪਰ, ਮਾਡਲ ਪੇਪਰ, ਸੈਂਪਲ ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ।
• ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਫਲ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ। ਵਰਤਮਾਨ ‘ਚ, ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 5ਵੀਂ ਜਮਾਤ, ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪੱਧਰ, 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ, ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ, 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੇ 11ਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਡੇਟ ਸ਼ੀਟ ਸਰਕਾਰੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਗਸਤ ‘ਚ, ਪੂਰਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੂਰਕ ਨਤੀਜੇ ਸਤੰਬਰ ‘ਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰੀਖਿਆ ਪਾਠਕ੍ਰਮ

ਆਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ

ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੇ ਰੀਡਿੰਗ ਭਾਗ ਦੀ ਬਣਤਰ

ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਨੁਭਾਗ ਤੀਬਰ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸਬਕ	1. Gender Bias 2. The Portrait of a Lady 3. Liberty and Discipline 4. A President Speaks 5. The Earth is not Ours 6. Let’s Not Forget the Martyrs 7. Water- A True Elixir 8. No Time for Fear
ਭਾਗ B ਕਵਿਤਾ	1. Lines Written in Early Spring 2. Mother’s Day 3. Upagupta 4. Confessions of A Born Spectator 5. The Little Black Boy 6. A Thing of Beauty is a Joy For Ever
ਭਾਗ C ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਪਾਠ	1. An Astrologer’s Day 2. The Tiger in the Tunnel 3. Sparrows 4. The Model Millionaire 5. The Panch Parmeshwar 6. The Peasant’s Bread
ਭਾਗ D ਲੇਖਣ ਕਲਾ , ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ	a. Preposition b. Determiners c. Use of the same word as noun, verb and adjective d. Modals e. Tenses f. Removal and use of to g. Voice h. Narration
ਰਚਨਾ	a. Note Making b. Message Writing c. Notice Writing d. Advertisement Writing e. Letter Writing (only social and personal) The books were prescribed & published by the Punjab School Education Board. 1. (General English XI) A Panorama of Life 2. English Grammar and Composition for XI and XII
ਇਲੈਕਟਿਵ ਇੰਗਲਿਸ਼	Book-I English Reader Book V 1. The Young Akbar 2. The Story of Sri Rama’s Exile 3. The Discovery of Penicillin 4. The Story of Michael 5. Guru Gobind Singh 6. Sohrab and Rustam-I 7. Sohrab and Rustam-II 8. A Modern Miracle 9. Abou Hassan and his Wife 10. A Spark Neglected Burns the House-I 11. A Spark Neglected Burns the House II 12. The Tempest
ਕਿਤਾਬ-II ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਇਤ ‘ਚੋਂ ਚੋਣ	1. The Way of Poetry – William Blake 2. Going Downhill on a Bicycle – H.C. Beeching 3. My Native Land – Walter Scott 4. The Snake – Emily Dickinson 5. Abou Ben Adhem – Leigh Hunt 6. The Patriot – Robert Browning 7. The Brook – Alfred Lord Tennyson 8. Casabianca – Mrs Hemans 9. Robin Hood and Alan-A-Dale (Anonymous) 10. Elegy on the Death of a Mad Dog – Oliver Goldsmith 11. We Are Seven – William Wordsworth 12. Lady Clare – Alfred Lord Tennyson 13. The Charge of the Light Brigade – Alfred Lord Tennyson
ਕਿਤਾਬ-III ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ	1. The Real Princess 2. Gulliver in Lilliput 3. Tom Whitewashes a Fence 4. A Street Scene 5. Build Yourself for Leadership 6. Controlling the Mind 7. Three Questions 8. The Cabuliwallah 9. The Emperor’s New Clothes 10. Gandhi’s Appeal 11. The Judgement Seat of Vikramaditya 12. The Black Cat 13. The Happy Prince 14. The Bet 15. The Last leaf
ਲਾਗੂ ਵਿਆਕਰਣ	1. The Sentence and its Forms 2. The Sentence and its Kinds 3. The Clause and its Kinds 4. The Structure of the Noun Phrase 5. Nouns 6. Pronouns 7. Determiners (The Use of Articles and their Equivalents) 8. Adjectives 9. The Structure of the Verb Phrase 10. The Main Verb: Transitive and Intransitive 11. Linking Verbs 12. The Tense 13. Preposition and Prepositional Phrases 14. Adverbs 15. Conditional Sentences 16. Adjective Clauses 17. Active and Passive Voice 18. Direct and Indirect Speech 19. Vocabulary Expansion 20. Short Responses 21. Various Concepts- How to express them(1) 22. Various Concepts- How to express them(2) 23. The Patterning of Certain Verbs

ਗਣਿਤ ਦਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ 

1. ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
2. ਇੱਥੇ 36 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: A, B, C, ਅਤੇ D।
3. ਭਾਗ A ਵਿੱਚ 20 ਇੱਕ-ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਛੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਭਾਗ B ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਸਭ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਉਪਯੋਗੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੋਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, 4 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ 6 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
4. ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਯੂਨਿਟ	ਅਧਿਆਇ	ਵਿਸ਼ੇ
ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਫਲਨ	ਸਮੂਹ	ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਪੂਰਣ ਖਾਲੀ ਸਮੂਹ ਸੀਮਿਤ ਅਤੇ ਅਸੀਮਿਤ ਸਮੂਹ ਬਰਾਬਰ ਸਮੂਹ ਉਪ ਸਮੂਹ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਉਪ ਸਮੂਹ (ਨੋਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ) ਘਾਤ ਸਮੂਹ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਮੂਹ ਵੇਨ ਚਿੱਤਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸੰਘ ਅਤੇ ਕਾਟ ਸਮੂਹ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸਮੂਹ ਦਾ ਪੂਰਕ ਪੂਰਕ ਦੇ ਗੁਣ ਆਰਡਰਡ ਜੋੜੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਗੁਣਨ ਦੋ ਸੀਮਿਤ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਨ ਵਿੱਚ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਟੇਸੀਅਨ ਉਤਪਾਦ (R x R x R ਤੱਕ) ਸਬੰਧ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਚਿੱਤਰ, ਡੋਮੇਨ, ਸਹਿ-ਡੋਮੇਨ ਅਤੇ ਸਬੰਧ ਦੀ ਰੇਂਜ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਬੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੰਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਫੰਕਸ਼ਨ, ਡੋਮੇਨ, ਸਹਿ-ਡੋਮੇਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਰੇਂਜ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ। ਅਸਲ ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਇਹਨਾਂ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਡੋਮੇਨ ਅਤੇ ਰੇਂਜ, ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਸਥਿਰ, ਪਛਾਣ, ਬਹੁਪਦ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਮਾਡਿਊਲਸ, ਸਿਗਨਮ, ਘਾਤਕ, ਲਘੂਗਣਕ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹਨ। ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਜੋੜ, ਅੰਤਰ, ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਭਾਗ
	ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਫਲਨ
	ਤ੍ਰਿਕੋਣਮਿਤੀਕ ਫੰਕਸ਼ਨ
ਅਲਜੇਬਰਾ	ਗਣਿਤਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ	ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੈਚੁਰਲ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸੱਬਸੈੱਟ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਗਣਿਤਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਵਰਤੋਂ। ਰੇਖੀਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਇੱਕ ਵੇਰੀਏਬਲ ਵਿੱਚ ਰੇਖੀ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬੀਜਗਣਿਤਿਕ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ। ਦੋ ਵੇਰੀਏਬਲਾਂ ‘ਚ ਰੇਖੀ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫਿਕਲ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦੋ ਵੇਰੀਏਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਖੀ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ।
	ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣਾ
	ਰੇਖੀਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ
	ਕੁਮ ਸੰਚਣ ਅਤੇ ਸੰਯੋਜਨ
	ਦੋ ਪਦੀ ਪ੍ਰਮੇਯ
	ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਲੜੀ
ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅੰਕ ਜਿਮਾਇਤੀ	ਸਿੱਧੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ	ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਦੀ ਦੋ-ਅਯਾਮੀ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਯਾਦ। ਮੂਲ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਦੀ ਢਲਾਨ ਅਤੇ ਦੋ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਣ। ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਦੀਆਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ:ਧੁਰੇ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ, ਬਿੰਦੂ-ਢਲਾਨ ਫਾਰਮ, ਢਲਾਨ-ਇੰਟਰਸੈਪਟ ਫਾਰਮ, ਦੋ-ਬਿੰਦੂ ਫਾਰਮ, ਇੰਟਰਸੈਪਟ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ। ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਦਾ ਆਮ ਸਮੀਕਰਨ। ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਮੀਕਰਨ। ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਦੀ ਦੂਰੀ। ਐਕਸੈਸ ਅਤੇ ਪਲੇਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਕਰਨਾ। ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ। ਦੋ ਬਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ‘ਚ ਦੂਰੀ।
	ਕਾਨਿਕ ਕਾਟ
	ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਕੈਲਕੂਲਸ/ਕਲਨ	ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਉਤਪੰਨ	ਦੂਰੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਖਾਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਦਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਮਾ ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਬਹੁਪਦ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਤਿਕੋਣਮਿਤੀ, ਘਾਤ ਅੰਕੀ, ਅਤੇ ਲਘੂਗਣਕ ਫੰਕਸ਼ਨ। ਕਰਵ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਦਾਇਰਾ, ਜੋੜ, ਅੰਤਰ, ਗੁਣਾ, ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂਕ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬਹੁਪਦ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣਮਿਤੀ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗਣਿਤਿਕ ਤਰਕ	ਗਣਿਤਿਕ ਤਰਕ	ਬਿਆਨ ਜੋ ਗਣਿਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਹਨ। ਸ਼ਬਦਾਂ/ਵਾਕਾਂਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ – “ਜੇ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤਾਂ (ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ) ਸਥਿਤੀ,” “ਭਾਵ,” “ਅਤੇ/ਜਾਂ,” “ਅਨੁਸਾਰਿਤ,” “ਅਤੇ,” “ਜਾਂ,” “ਮੌਜੂਦ ਹੈ,” ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਸਲ-ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਗਣਿਤਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨਾ ਜ੍ਹਿਨਾਂ ‘ਚ ਲਿੰਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ, ਸੰਵਾਦ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਅਰਥ ਹਨ।
ਆਂਕੜੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ	ਸੰਭਾਵਨਾ	ਵਿਖੇਪਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਸੀਮਾ ਮੱਧ ਵਿਚਲਣ ਅਨਗਰੁੱਪਡ/ਗਰੁੱਪਡ ਡੇਟਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਰਨ ਅਤੇ ਮਾਣਕ ਵਿਚਲਨ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵੰਡ ਦਾ ਇੱਕੋ ਮੱਧਮਾਨ ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਸਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ। ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਪ੍ਰਯੋਗ; ਨਤੀਜੇ, ਸੈਂਪਲ ਸਪੇਸ (ਸੈਟ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ)। ਸਮਾਗਮ; ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ, ‘ਨਹੀਂ’, ‘ਅਤੇ’ ਅਤੇ ‘ਜਾਂ’ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸੰਪੂਰਨ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ। ਸਵੈ-ਸਿੱਧ (ਸੈੱਟ-ਸਿਧਾਂਤਕ) ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ। ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ। ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ‘ਨਹੀਂ’, ‘ਅਤੇ’ ਅਤੇ ‘ਜਾਂ’ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ।

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ

ਯੂਨਿਟ	ਸਿਰਲੇਖ	ਵਿਸ਼ੇ
ਯੂਨਿਟ–I	ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਮਾਪ: ਅਧਿਆਇ-1: ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਅਧਿਆਇ-2: ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪ	ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ-ਸਕੋਪ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭੌਤਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਮਾਪ ਦੀ ਲੋੜ ਮਾਪ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ SI ਇਕਾਈਆਂ ਮੂਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਕਾਈਆਂ ਲੰਬਾਈ, ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਮਾਪ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਟੀਕਤਾ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜੇ ਭੌਤਿਕ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਅਯਾਮੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਪਯੋਗ.
ਯੂਨਿਟ–II	ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ: ਅਧਿਆਇ-3: ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ‘ਚ ਗਤੀ ਅਧਿਆਇ-4: ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਤੀ	ਸੰਦਰਭ ਦਾ ਫਰੇਮ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮੋਸ਼ਨ ਸਥਿਤੀ-ਸਮਾਂ ਗ੍ਰਾਫ਼, ਗਤੀ ਅਤੇ ਵੇਗ। ਮੋਸ਼ਨ, ਇਕਸਾਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਮੋਸ਼ਨ, ਔਸਤ ਗਤੀ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲ ਵੇਗ, ਸਮਾਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ ਗਤੀ, ਵੇਗ-ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਗ੍ਰਾਫਾਂ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਣ ਸਾਰੇ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਕਸਾਰ ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ ਗਤੀ (ਗ੍ਰਾਫਿਕਲ ਇਲਾਜ) ਲਈ ਸਬੰਧ। ਸਕੇਲਰ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਪਨ ਵੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਵੈਕਟਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਵੈਕਟਰ ਦਾ ਗੁਣਾ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਅਤੇ ਘਟਾਓ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵੇਗ, ਯੂਨਿਟ ਵੈਕਟਰ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ‘ਚ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਦਾ ਮਤਾ, ਆਇਤਾਕਾਰ ਭਾਗ ਵੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਸਕੇਲਰ ਅਤੇ ਵੈਕਟਰ ਗੁਣਨਫਲ।
ਯੂਨਿਟ-III	ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਧਿਆਇ-5: ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ	ਤਾਕਤ ਦੀ ਅਨੁਭਵੀ ਧਾਰਨਾ ਜੜਤਾ ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਗਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਮੋਮੈਂਟਮ ਅਤੇ ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਗਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਆਵੇਗ ਨਿਊਟਨ ਦਾ ਗਤੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ। ਰੇਖਿਕ ਮੋਮੈਂਟਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਜ. ਸਮਕਾਲੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਗੜ ਰਗੜ ਦੇ ਨਿਯਮ ਰੋਲਿੰਗ ਰਗੜ ਲੁਬਰੀਕੇਸ਼ਨ
ਯੂਨਿਟ-IV	ਕੰਮ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਧਿਆਇ-6: ਕੰਮ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ	ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਬਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਬਲ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਊਰਜਾ ਕੰਮ-ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਭਾਵੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਇੱਕ ਬਸੰਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਊਰਜਾ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ (ਗਤੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਊਰਜਾ) ਗੈਰ-ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਇੱਕ ਲੰਬਕਾਰੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮੋਸ਼ਨ ਇੱਕ ਤੇ ਦੋ ਅਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕੀਲੇ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਟੱਕਰ
ਯੂਨਿਟ-V	ਕਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਤੀ ਅਧਿਆਇ-7: ਕਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਮੋਸ਼ਨ	ਦੋ-ਕਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਗਤੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪੁੰਜ ਗਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ। ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਇਕਸਾਰ ਡੰਡੇ ਦੇ ਪੁੰਜ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਇੱਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਲ, ਟਾਰਕ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਕਠੋਰ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਸਖ਼ਤ ਸਰੀਰ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਰੇਖਿਕ ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਮੋਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੜਤਾ ਦਾ ਪਲ ਪਰਿਕਰਣ ਅਰਧ ਸਧਾਰਨ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕਲ ਵਸਤੂਆਂ ਲਈ ਜੜਤਾ ਦੇ ਪਲ ਦੇ ਮੁੱਲ (ਕੋਈ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਨਹੀਂ)। ਪੈਰਲਲ ਅਤੇ ਲੰਬਕਾਰੀ ਧੁਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੇਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ।
ਯੂਨਿਟ-VI	ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ ਅਧਿਆਇ-8: ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ	ਗ੍ਰਹਿ ਗਤੀ ਦੇ ਕੇਪਲਰ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਗਰੈਵੀਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਨਿਯਮ। ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਵੇਗ ਅਤੇ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨ। ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ ਸੰਭਾਵੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ ਸੰਭਾਵੀ ਪਲਾਇਨ ਗਤੀ ਇੱਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਔਰਬਿਟਲ ਵੇਗ ਭੂ-ਸਥਿਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ।
ਯੂਨਿਟ-VII	ਥੋਕ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ: ਅਧਿਆਇ-9: ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇ-10: ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇ-11: ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਥਰਮਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ	ਲਚਕੀਲੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤਣਾਅ ਭਰਿਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੁੱਕ ਦਾ ਨਿਯਮ ਯੰਗਜ਼ ਮਾਡਿਊਲਸ, ਬਲਕ ਮਾਡਿਊਲਸ, ਕਠੋਰਤਾ ਦਾ ਸ਼ੀਅਰ ਮਾਡਿਊਲਸ ਪੋਇਸਨ ਅਨੁਪਾਤ ਲਚਕੀਲੇ ਊਰਜਾ ਤਰਲ ਕਾਲਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਪਾਸਕਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉਪਯੋਗ (ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਲਿਫਟ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਬ੍ਰੇਕ)। ਤਰਲ ਦਬਾਅ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ। ਤਾਪ, ਤਾਪਮਾਨ ਥਰਮਲ ਵਿਸਥਾਰ ਠੋਸ, ਤਰਲ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਥਰਮਲ ਪਸਾਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਸਤਾਰ ਖਾਸ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ Cp, Cv – ਕੈਲੋਰੀਮੈਟਰੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ – ਲੁਪਤ ਗਰਮੀ ਸਮਰੱਥਾ.
ਯੂਨਿਟ- VIII	ਤਾਪ ਗਤੀ ਅਧਿਆਇ-12: ਤਾਪ ਗਤੀ	ਥਰਮਲ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ( ਕਾਰਜ ਤਾਪਗਤੀ ਦੇ ਸਿਫ਼ਰ ਕੋਟਿ ਨਿਯਮ) ਗਰਮੀ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ ਆਈਸੋਥਰਮਲ ਅਤੇ ਐਡੀਬੈਟਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਥਰਮੋਡਾਇਨਾਮਿਕਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਉਲਟਾਉਣਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਬਦਲਣਯੋਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੀਟ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਫਰਿੱਜ
ਯੂਨਿਟ-IX	ਆਦਰਸ਼ ਗੈਸ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਅਣੂ ਗਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਧਿਆਇ-13: ਅਣੂ ਗਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ	ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਗੈਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਕਰਨ, ਇੱਕ ਗੈਸ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ। ਗੈਸ ਦੀ ਅਣੂ ਗਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਬਾਅ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵਿਆਖਿਆ ਗੈਸ ਦੇ ਅਣੂਆਂ ਦੀ rms ਗਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ-ਵਿਭਾਜਨ ਦਾ ਨਿਯਮ (ਸਿਰਫ਼ ਕਥਨ) ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਪ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਮਤਲਬ ਮੁਕਤ ਮਾਰਗ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਐਵੋਗਾਡਰੋ ਦਾ ਨੰਬਰ।
ਯੂਨਿਟ-X	ਡੋਲਨ ਅਤੇ ਤਰੰਗ ਅਧਿਆਇ-14: ਡੋਲਨ ਅਧਿਆਇ-15: ਤਰੰਗ	ਪੀਰੀਅਡਿਕ ਮੋਸ਼ਨ – ਸਮਾਂ ਮਿਆਦ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਜੋਂ ਵਿਸਥਾਪਨ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਧਾਰਨ ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਮੋਸ਼ਨ (S.H.M) ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਪੜਾਅ ਇੱਕ ਲੋਡ ਕੀਤੇ ਸਪਰਿੰਗ-ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਲ ਦੇ ਡੋਲਨ ਅਤੇ ਬਲ ਸਥਿਰ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਗੋਲਾਕਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਮਿਰਰ ਫਾਰਮੂਲਾ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਅਪਵਰਤਨ ਕੁੱਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਜ ਆਪਟੀਕਲ ਫਾਈਬਰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਸਤਹਾਂ ‘ਤੇ ਅਪਵਰਤਨ ਲੈਂਸ ਪਤਲੇ ਲੈਂਸ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਲੈਂਸਮੇਕਰ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵੱਡਦਰਸ਼ੀ ਇੱਕ ਲੈਂਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਪਤਲੇ ਲੈਂਸ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿਜ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਅਪਵਰਤਨ ਅਤੇ ਫੈਲਾਅ।

ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠਕ੍ਰਮ

ਕ੍ਰਮ ਸੰਖਿਆ	ਯੂਨਿਟ	ਵਿਸ਼ੇ
I	ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ	ਭੂਮਿਕਾ: ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਦਾਇਰੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਰਸਾਇਣਕ ਸੁਮੇਲ ਦੇ ਨਿਯਮ ਡਾਲਟਨ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਸਿਧਾਂਤ ਤੱਤ, ਪਰਮਾਣੂ, ਅਣੂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਅਣੂ ਪੁੰਜ ਮੋਲ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਮੋਲਰ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਚਨਾ ਅਨੁਭਵੀ ਅਤੇ ਅਣੂ ਫਾਰਮੂਲਾ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਸਟੋਈਚਿਓਮੈਟਰੀ, ਅਤੇ ਸਟੋਈਚਿਓਮੈਟਰੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਗਣਨਾਵਾਂ
II	ਪਰਮਾਣੂ ਦੀ ਬਣਤਰ	ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ, ਪ੍ਰੋਟੋਨ ਅਤੇ ਨਿਊਟ੍ਰੋਨ ਦੀ ਖੋਜ ਪਰਮਾਣੂ ਸੰਖਿਆ ਆਈਸੋਟੋਪ ਅਤੇ ਆਈਸੋਬਾਰ ਥਾਮਸਨ ਦਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਰਦਰਫੋਰਡ ਦਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬੋਹਰ ਦਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸ਼ੈੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਸ਼ੈਲਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਡੀ ਬਰੋਗਲੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਔਰਬਿਟਲ ਦੀ ਧਾਰਨਾ
III	ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਰਤਿਤਾ	ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਆਵਰਤੀ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ ਆਧੁਨਿਕ ਆਵਰਤੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਆਵਰਤੀ ਸਾਰਣੀ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਆਇਓਨਿਕ ਰੇਡੀਆਈ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਗੈਸ ਰੇਡੀਆਈ ਆਇਨ ਐਨਥੈਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਗੇਨ ਐਂਥਲਪੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨੈਗੇਟਿਵਿਟੀ ਵੈਲੈਂਸੀ
IV	ਰਸਾਇਣਕ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਅਣੂ ਬਣਤਰ	ਵੈਲੈਂਸ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਆਇਓਨਿਕ ਬਾਂਡ ਸਹਿ-ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਾਂਡ ਬਾਂਡ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਆਇਓਨਿਕ ਬਾਂਡ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਹਿਯੋਗੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵੈਲੈਂਸ ਬਾਂਡ ਥਿਊਰੀ ਸਹਿ-ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਣੂਆਂ ਦਾ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੋਮੋਨਿਊਕਲੀਅਰ ਡਾਇਟੋਮਿਕ ਅਣੂਆਂ ਦਾ ਅਣੂ ਆਰਬਿਟਲ ਥਿਊਰੀ (ਸਿਰਫ਼ ਗੁਣਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ) ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬਾਂਡ
V	ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ: ਗੈਸਾਂ ਅਤੇ ਤਰਲ	ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਅੰਤਰ ਅਣਵੀਂ ਅੰਤਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਪਿਘਲਣ ਅਤੇ ਉਬਾਲ ਦੇ ਅੰਕ ਬੋਇਲ ਦਾ ਨਿਯਮ ਚਾਰਲਸ ਦਾ ਨਿਯਮ ਗੇ ਲੁਸਾਕ ਦਾ ਨਿਯਮ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਹਾਰ ਗੈਸ ਸਮੀਕਰਨ ਦੀ ਅਨੁਭਵੀ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਅਵੋਗਾਰਡੋ ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਭਟਕਣਾ ਤਰਲ ਅਵਸਥਾ – ਵਾਸ਼ਪ ਦਾ ਦਬਾਅ ਲੇਸਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਸਤਹ ਤਣਾਅ (ਸਿਰਫ਼ ਗੁਣਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ, ਕੋਈ ਗਣਿਤਿਕ ਵਿਉਤਪੱਤੀ ਨਹੀਂ)
VI	ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ: ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ	ਆਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਗੁਣਾਤਮਕ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਈ ਯੂ ਪੀ ਏ ਸੀ ਨਾਮਕਰਣ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਾਂਡ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਵਿਸਥਾਪਨ ਪ੍ਰੇਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵ Electromeric effect ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਰਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ Resonance and hyperconjugation ਅਨੁਨਾਦ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਕਨਜੁਗੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਾਂਡ ਦਾ ਹੋਮੋਲਾਈਟਿਕ ਅਤੇ ਹੇਟਰੋਲਾਈਟਿਕ ਵਿਖੰਡਨ ਕਾਰਬੋਕੇਸ਼ਨ ਕਾਰਬਨੀਅਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਫਾਈਲਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲੀਓਫਾਈਲਜ਼ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
VII	ਹਾਈਡਰੋਜਨ	ਆਵਰਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਘਟਨਾ ਸਮਸਥਾਨਕ ਤਿਆਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਹਾਈਡਾਈਡ- ਆਇਨਿਕ ਕੋਵਲੈਂਟ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸਟੀਸ਼ੀਅਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣ ਭਾਰਾ ਪਾਣੀ ਹਾਈਡੋਜਨ ਪਰਆਕਸਾਈਡ -ਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਬਾਲਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ
VIII	ਰਸਾਇਣਕ ਤਾਪ ਗਤੀ	ਸਿਸਟਮ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਕਿਸਮ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਕੰਮ ਤਾਪ ਊਰਜਾ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਤੀਬਰ ਗੁਣ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਐਨਥੈਲਪੀ U ਅਤੇ H ਨੂੰ ਮਾਪਣਾ ਹੈਸ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਤਾਪ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਬੰਧਨ ਵਿਯੋਜਨ ਦੀ ਐਨਥੈਲਪੀ ਬਲਨ ਗਠਨ ਐਟੋਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਤਾ ਪੜਾਅ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈਨੀਕਰਨ ਘੋਲ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਕਰਨਾ ਤਾਪ ਗਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਯਮ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਪ ਗਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ (ਸੰਖੇਪ ਭੂਮਿਕਾ) ਗਿਬਸ ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀ ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਗੈਰ ਸੁਭਾਵਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਪਦਾਰਥ ਫਲਨ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਐਨਵੁੱਪੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤਾਪ ਗਤੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਿਯਮ (ਸੰਖੇਪ ਭੂਮਿਕਾ)
IX	ਸੰਤੁਲਨ	ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪੁੰਜ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਨਿਯਮ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਵਸਥਾ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਪੌਲੀਬੇਸਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦਾ ਆਇਨਨ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੀ ਤਾਕਤ pH ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈਂਡਰਸਨ ਸਮੀਕਰਨ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲਤਾ ਉਤਪਾਦ
X	ਰੀਡਾਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ	ਆਕਸੀਕਰਨ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਰੀਡਾਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਕਸੀਕਰਨ ਸੰਖਿਆ ਰੀਡਾਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਕਸੀਕਰਨ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਰੀਡਾਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਜ
XI	s- ਬਲਾਕ ਤੱਤ	ਗਰੁੱਪ 1 ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ 2 ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਰਚਨਾ ਘਟਨਾ ਹਰੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੱਤ ਦੀਆਂ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿਕਰਣ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੰਪੱਤੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੁਝਾਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਇਨਨ ਐਨਥੈਲਪੀ , ਪਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਆਇਨੀ ਅਰਧ ਵਿਆਸ) ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਝਾਨ ਪਾਣੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਹੈਲੋਜਨ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ
XII	ਕੁੱਝ ਪੀ-ਬਲਾਕ ਤੱਤ	ਪੀ-ਬਲਾਕ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਮੂਹ 13 ਤੱਤ: ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਰਚਨਾ, ਘਟਨਾ, ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਆਕਸੀਕਰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਰੁਝਾਨ, ਸਮੂਹ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਤੱਤ ਦੀਆਂ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਬੋਰੋਨ – ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ। ਸਮੂਹ 14 ਤੱਤ: ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਰਚਨਾ, ਘਟਨਾ, ਸੰਪੱਤੀ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਆਕਸੀਕਰਨ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਰੁਝਾਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਅਸਧਾਰਨ ਵਿਵਹਾਰ। ਅਲੋਟ੍ਰੋਪਿਕ ਬਣਤਰ, ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਕਾਰਬਨ-ਲੜੀਬੰਧਨ
XIII	ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ	ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਵਰਗੀਕਰਣ ਐਲੀਫੈਟਿਕ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਲੀਫੈਟਿਕ ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਾਮਕਰਣ, ਸਮਅੰਗਤਾ, ਰੂਪਾਂਤਰ (ਸਿਰਫ਼ ਈਥੇਨ ਲਈ), ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਐਲਕੇਨ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ। ਐਲਕੇਨ -ਨਾਮਕਰਨ, ਦੁੱਗਣਾ ਬਾਂਡ ਬਣਤਰ (ਈਥੇਨ ), ਜੋਮੈਟਰੱਈ ਸਮਅੰਗਤਾ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਢੰਗ, ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ: ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਜੋੜ, ਹੈਲੋਜਨ ਜੋੜ, ਪਾਣੀ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਹੈਲਾਈਡਜ਼ (ਮਾਰਕੋਵਨਿਕੋਵ ਦਾ ਜੋੜ ਅਤੇ ਪਰਆਕਸਾਈਡ ਪ੍ਰਭਾਵ), ਓਜ਼ੋਨੋਲਾਈਸਿਸ, ਆਕਸੀਕਰਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਫਿਲਿਕ ਜੋੜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਐਲਕੇਨ -ਨਾਮਕਰਣ, ਤੀਹਰੀ ਬੰਧਨ ਬਣਤਰ (ਈਥੇਨ), ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ: ਐਲਕੇਨ ਦਾ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਚਰਿੱਤਰ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ, ਹੈਲੋਜਨ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਹੈਲਾਈਡਜ਼, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਾਰਬਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਆਈ ਯੂ ਪੀ ਏ ਸੀ ਨਾਮਕਰਣ, ਬੈਨਜ਼ੀਨ: ਅਨੁਨਾਦ, ਸੁਗੰਧਿਤਤਾ, ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ: ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਫਿਲਿਕ ਬਦਲ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੋਨੋਸਬਸਟੀਟਿਊਟਡ ਬੈਨਜ਼ੀਨ ‘ਚ, ਨਾਈਟਰੇਸ਼ਨ, ਸਲਫੋਨੇਸ਼ਨ, ਹੈਲੋ ਜਨਨ, ਫ੍ਰੀਡੇਲ ਕ੍ਰਾਫਟ ਦਾ ਅਲਕੀਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਸੀਲੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਕਾਰਜਨਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਟੋਜਨਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
XIV	ਵਾਤਾਵਰਣ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ	ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ – ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਧੁੰਦ ਮੁੱਖ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਰਖਾ ਓਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਰਾ – ਘਰ ਪਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਹਰਾ ਰਸਾਇਣ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਠਕ੍ਰਮ

ਯੂਨਿਟ	ਸਿਰਲੇਖ	ਵਿਸ਼ੇ
I	ਜੀਵਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ	ਅਧਿਆਇ-1: ਜੀਵਤ ਸੰਸਾਰ: ਸਜੀਵ ਕੀ ਹੈ? ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ; ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ; ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਂਤ; ਵਰਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ; ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਲੜੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ; ਦੋ ਪਦੀ ਨਾਮਕਰਣ; ਵਰਗੀਕਰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਲਿਆ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸੰਦ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪਾਰਕ, ਬਨਸਪਤੀ ਸੰਹਿਆਲਿਆ, ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਸੰਦ। ਅਧਿਆਇ-2: ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਨ: ਪੰਜ ਜਗਤ ਵਰਗੀਕਰਣ; ਮੋਨੇਰਾ, ਪ੍ਰੋਟਿਸਟਾ ਅਤੇ ਉੱਲੀ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕਰਨ: ਲਾਈਕਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਵੀਰੋਓਡ। ਅਧਿਆਇ-3: ਬਨਸਪਤੀ ਜਗਤ: ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਨਸਪਤੀ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ – ਕਾਈ, ਬ੍ਰਾਇਓਫਈਟਾ, ਟੈਰੀਡੋਫਾਈਟਾ, ਜਿਮਨੋਸਪਰਮਜ਼, ਐਜੀਓਸਪਰਮਜ (ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਉਦਾਹਰਣਾਂ); ਐਜੀਓਸਪਰਮਜ – ਵਰਗ ਤੱਕ ਵਰਗੀਕਰਨ, ਗੁਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ। ਅਧਿਆਇ-4: ਜੰਤੂ/ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਗਤ: ਜੰਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ, ਫਾਇਲਾ ਤੱਕ ਗੈਰ-ਕੌਰਡੇਟਸ ਅਤੇ ਕਲਾਸ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਕੌਰਡੇਟਸ (ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਉਦਾਹਰਣਾਂ)। (ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵਤ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਨਮੂਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। )
II	ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੰਗਠਨ	ਅਧਿਆਇ-5: ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ: ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੋਧਾਂ: ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ: ਜੜ੍ਹ, ਡੰਡੀ, ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਬੀਜ (ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ) ਅਧਿਆਇ-6: ਫੁੱਲਦਾਰ ਬਨਸਪਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ: ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਸਿਸਟਮ। ਅਧਿਆਇ-7: ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੰਗਠਨ: ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ; ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ, ਕਿਸੇ ਕੀੜੇ (ਕਾਕਰੋਚ) ਦਾ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ (ਪਾਚਨ, ਸੰਚਾਰ, ਸਾਹ, ਦਿਮਾਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ)। (ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਖਾਤਾ)।
III	ਸੈੱਲ: ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ	ਅਧਿਆਇ-8: ਸੈੱਲ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਕਾਈ: ਸੈੱਲ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੂਲ ਇਕਾਈ, ਪ੍ਰੋਕੇਰੀਓਟਿਕ ਅਤੇ ਯੂਕੇਰੀਓਟਿਕ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ; ਪੌਦਾ ਸੈੱਲ ਅਤੇ ਜੰਤੂ ਸੈੱਲ; ਸੈੱਲ ਗਿਲਾਫ; ਸੈੱਲ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ; ਸੈੱਲ ਝਿੱਲੀ, ਸੈੱਲ ਕੰਧ; ਸੈੱਲ ਅੰਗ – ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ; ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਿੱਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਐਂਡੋਪਲਾਜ਼ਮੀ ਜਾਲ, ਗਾਲਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਲਾਈਸੋਸੋਮ, ਰਸਦਾਨੀ, ਮਾਈਟੋਕਾਂਡਰੀਆ, ਰਾਈਬੋਸੋਮ, ਪਲਾਸਟਿਡ, ਸੂਖਮ ਸਰੀਰ; ਸਾਈਟੋਸਕੇਲੇਟਨ/ਸਾਈਟੋਪਿੰਜਰ, ਸੀਲੀਆ, ਫਲੈਜੈਲਾ, ਸੈਂਟਰੀਓਲ, ((ਅਲਟਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ); ਨਾਭਿਕ। ਅਧਿਆਇ-9: ਜੀਵ-ਅਣੂ: ਜੀਵਤ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ: ਜੈਵ ਅਣੂ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡੇਟ, ਲਿਪਿਡ, ਨਿਉਕਲਿਕ ਅਮਲ; ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਕਾਰਵਾਈ। ਅਧਿਆਇ-10: ਸੈੱਲ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨ: ਸੈੱਲ ਚੱਕਰ, ਸੂਤਰੀ ਵਿਭਾਜਨ, ਅਰਧ ਸੂਤਰੀ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ।
IV	ਪੌਦੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ	ਅਧਿਆਇ-11: ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ: ਪਾਣੀ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਸੈੱਲ ਤੋਂ ਸੈੱਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ, ਵਿਸਰਣ, ਸੌਖੇ ਵਿਸਰਣ, ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪਰਿਵਹਿਨ, ਪੌਦੇ-ਪਾਣੀ ਸਬੰਧ, ਸੋਖਣ, ਜਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਪਰਾਸ਼ਰਣ, ਪਲਾਜ਼ਮੋਲਾਇਸਸ; ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ – ਸਮਾਈ, ਐਪੋਪਲਾਸਟਿਕ, ਸਿਮਪਲਾਸਟ, ਸਾਹ ਖਿੱਚਣਾ, ਜੜ੍ਹ ਦਬਾਓ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂਰਿਸਾਵ; ਵਾਸ਼ਪਉਤਸਰਜਨ; ਸਟੋਮੈਟਾ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਅਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣਾ; ਖਣਿਜ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨੰਤਰਣ – ਭੋਜਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ, ਫਲੋਇਮ ਆਵਾਜਾਈ, ਸਮੂਹਕ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪਰਿਕਲਪਨਾ। ਅਧਿਆਇ-12: ਖਣਿਜ ਪੋਸ਼ਣ: ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ, ਬਹੁਮਾਤਰੀ ਅਤੇ ਅਲਪਮਾਤਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ; ਕਮੀ ਦੇ ਲੱਛਣ; ਖਣਿਜ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਨ; ਖਣਿਜ ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਢੰਗ ਵਜੋਂ ਜਲਸੰਵਰਧਨ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਵਿਚਾਰ; ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਢਾਹੂ ਉਸਾਰੂ ਕਿਰਿਆ; ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਚੱਕਰ, ਜੈਵਿਕ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਸਥਿਰੀਕਰਨ। ਅਧਿਆਇ-13: ਉੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: ਸਵੈਪੋਸ਼ੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਕੇਂਦਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਰਣਕ (ਮੁਢਲੇ ਵਿਚਾਰ); ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਫੋਟੋਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਜੈਵ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੜਾਅ; ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਚੱਕਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫਾਸਫੋਰੀਲੀਕਰਣ; ਕੇਮਿਓਸਮੋਟਿਕ ਪਰਿਕਲਪਨਾ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫਾਸਫੋਰੀਲੀਕਰਣ; C3 ਅਤੇ C4 ਮਾਰਗ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ। ਅਧਿਆਇ-14: ਪੌਦਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਹ: ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ; ਸੈਲੂਲਰ ਸਾਹ – ਗਲਾਈਕੋਲਾਇਸਿਸ, ਖਮੀਰਣ (ਅਣਆਕਸੀ), ਟਾਈਕਾਰਬੋਕਸਿਲਿਕ ਅਮਲ ਚੱਕਰ (ਟੀ. ਸੀ. ਏ.) ਅਤੇ ਇਲੈਕਟਰਾਨ ਪਰਿਵਹਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਆਕਸੀ); ਊਰਜਾ ਸਬੰਧ – ਉਤਪੰਨ ਏ ਟੀ. ਪੀ. ਅਣੂਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ; ਐੱਫੀਬੋਲਿਕ ਪੱਥ; ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ ਪੱਥ। ਅਧਿਆਇ-15: ਪੌਦਾ – ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ: ਬੀਜ ਉਗਣਾ; ਪੌਦੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ; ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ; ਭਿੰਨਤਾ, ਵਖਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਿਭਿੰਨਤਾ; ਪੌਦੇ ਦੇ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ; ਵਿਕਾਸ ਰੈਗੂਲੇਟਰ – ਆਕਸਿਨ, ਗਿਬਰਲਿਨ, ਸਾਈਟੋਕਾਈਨਿਨ, ਈਥੀਲੀਨ, ਏਬੀਏ; ਬੀਜ ਦੀ ਸੁਸਤਤਾ; ਠੰਡਿਆਉਣਾ; ਫੋਟੋਪੀਰੀਓਡਿਜ਼ਮ.
V	ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ	ਅਧਿਆਇ-16: ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਸਮਾਈ: ਪਾਚਨ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ, ਪਾਚਕ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਅਤੇ ਮਿਹਦਾ – ਆਂਦਰੀ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ; ਪੈਰੀਸਟਾਲਿਸਿਸ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਪਾਚਨ, ਸੋਖਣ ਅਤੇ ਸਵੈ ਅੰਗੀਕਰਣ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡੇਟ ਅਤੇ ਚਰਬੀ; ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੇ ਕੈਲੋਰੀਫਿਕ ਮੁੱਲ; ਨਿਸ਼ਕਾਸਨ; ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ – PEM, ਅਪਾਚਨ, ਕਬਜ਼, ਉਲਟੀਆਂ, ਪੀਲੀਆ, ਦਸਤ। ਅਧਿਆਇ-17: ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ: ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੇ ਅੰਗ (ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ); ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਯਮ – ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ, ਸਾਹ ਦੀ ਮਾਤਰਾ; ਸਾਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਕਾਰ – ਦਮਾ, ਸਾਹ ਚੜਨਾ/ਐਮਸੀਮਾ, ਕਿੱਤਾ ਸਾਹ ਰੋਗ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ। ਅਧਿਆਇ-18: ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਰਲ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ: ਖੂਨ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਖੂਨ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਖੂਨ ਦਾ ਜੰਮਣਾ; ਲਸੀਕਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਜ; ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਚਾਰ ਸਿਸਟਮ – – ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਲ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ; ਦਿਲ ਚੱਕਰ, ਦਿਲ ਨਿਕਾਸ, ਇਲੈਕਟਰੋਕਾਰਡੀਓਗਰਾਫ (ਈ.ਸੀ.ਜੀ), ਦੋਹਰੀ ਲਹੂ ਗੇੜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ; ਦਿਲ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਰ – ਅਤਿ ਤਣਾਓ, ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰ ਦਿਲ ਧਮਣੀ ਰੋਗ, ਐਨਜਾਈਨਾ ਪੈਕਟੋਰਿਸ, ਦਿਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ। ਅਧਿਆਇ-19: ਮਲ ਤਿਆਗ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ: ਨਿਕਾਸ ਦੇ ਢੰਗ – ਅਮੋਨੀਆ ਉਤਸਰਜਨ, ਯੂਰੀਓਟਲਿਜ਼ਮ, ਯੂਰਿਕ ਅਮਲ; ਮਨੁੱਖੀ ਮਲਤਿਆਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ – ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ; ਮੂਤਰ ਬਣਨਾ, ਦ੍ਰਵ ਨਿਯੰਤਰਣ; ਗੁਰਦਾ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ – ਰੈਨਿਨ – ਐਂਜੀਓਟੈਸਿਨ, ਵੱਧ ਲਹੂ ਵਹਾਅ ਕਾਰਣ, adh ਅਤੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਇਨਸਿਪੀਡਸ; ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ; ਵਿਕਾਰ – ਯੂਰੇਮੀਆ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆਹੀਣਤਾ, ਗੁਰਦੇ ‘ਚ ਕੇਲਕਿਓਲਾਈ, ਨੈਫ੍ਰਾਈਟਿਸ; ਡਾਇਆਸਿਸ ਅਤੇ ਬਨਾਵਟੀ ਗੁਰਦਾ, ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ। ਅਧਿਆਇ-20: ਚਾਲਨ ਅਤੇ ਗਤੀ: ਗਤੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ – ਸੀਲੀਏਟਿਡ, ਫਲੈਗਲਰ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ; ਹੱਡੀ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਸੰਕੁਚਿਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੁੰਘੜਨਾ; ਪਿੰਜਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਕਾਰਜ; ਜੋੜ; ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਾਰ – ਮਾਈਸਥੇਨੀਆਂ ਗਰੇਵਿਸ, ਟੈਟਨੀ, ਪੇਸ਼ੀ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ, ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ, ਓਸਟੀਓਪਰੋਰਰੋਵਸਸ, ਗਠੀਆ। ਅਧਿਆਇ-21: ਨਾੜੀ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ: ਨਿਊਰਾਨ ਅਤੇ ਨਸਾਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ – ਕੇਂਦਰੀ ਨਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ; ਪਰਿਧੀ ਨਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸਰਲ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ; ਨਾੜੀ ਤਰੰਗਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਸੰਚਾਰ; ਪ੍ਰਤੀਵਰਤੀਕਿਰਿਆ; ਸੰਵੇਦੀ ਧਾਰਨਾ; ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ; ਅੱਖ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ। ਅਧਿਆਇ-22: ਰਸਾਇਣਕ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਣ: ਰਿਸਾਵੀ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨ; ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸਾਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ – ਹਾਈਪੋਥੈਲੇਮਸ, ਪੈਰਾਥਾਈਰੋਇਡ, ਐਡਰੀਨਲ, ਲੁੱਬਾ, ਪ੍ਰਜਣਨ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ, ਹਾਰਮੋਨ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ (ਮੁਢਲੀ ਵਿਚਾਰ); ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਕ ਵਜੋਂ ਹਾਰਮੋਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਹਾਈਪੋ – ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਕਾਰ; ਬੋਨਾਪਨ, ਐਕਰੋਮੇਗਾਲੀ, ਕ੍ਰੇਟਿਨਿਜ਼ਮ, ਗਿਲ੍ਹੜ, ਐਕਸੋਫਥਲਮਿਕ ਗਿਲ੍ਹੜ, ਮਧੂਮੇਅ, ਐਡੀਸਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ।

ਪਰੀਖਿਆ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ

ਗਣਿਤ ਦਾ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ

ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਨੰਬਰ	ਯੂਨਿਟ	ਵਿਸ਼ੇ	ਅੰਕ
1	ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਫਲਨ	Sets ਸਮੂਹ	05
2		ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਫਲਨ	06
3		ਤ੍ਰਿਕੋਣਮਿਤੀਕ ਫੰਕਸ਼ਨ	12
4	ਅਲਜੇਬਰਾ	ਗਣਿਤਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ	04
5		ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣਾ	08
6		ਰੇਖੀਕ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ	07
7		ਕੁਮ ਸੰਚਣ ਅਤੇ ਸੰਯੋਜਨ	04
8		ਦੋ ਪਦੀ ਪ੍ਰਮੇਯ	03
9		ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਲੜੀ	04
10	ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅੰਕ ਜਿਮਾਇਤੀ	ਸਿੱਧੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ	05
11		ਕਾਨਿਕ ਕਾਟ	03
12		ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ	02
13	ਕੈਲਕੂਲਸ/ਕਲਨ	ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਉਤਪੰਨ	05
14	ਗਣਿਤਿਕ ਤਰਕ	ਗਣਿਤਿਕ ਤਰਕ	02
15	ਆਂਕੜੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ	ਸੰਭਾਵਨਾ	03
16		ਆਂਕੜੇ	07
ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ			36
ਕੁੱਲ ਅੰਕ			80
ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ			20

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ ਕਲਾਸ XI – 2021-2022 (ਥਿਊਰੀ)

ਯੂਨਿਟ	ਸਿਰਲੇਖ	ਅੰਕ
ਯੂਨਿਟ – I	ਅਧਿਆਇ-1: ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਅਧਿਆਇ-2: ਇਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪ	23
ਯੂਨਿਟ – II	ਗਤੀ ਵਿਗਿਆਨ: ਅਧਿਆਇ-3: ਇੱਕ ਰੇਖਾ ‘ਚ ਗਤੀ ਅਧਿਆਇ-4: ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਤੀ
ਯੂਨਿਟ – III	ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਧਿਆਇ-5: ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਯੂਨਿਟ – IV	ਕੰਮ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਧਿਆਇ-6: ਕੰਮ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ	17
ਯੂਨਿਟ – V	ਕਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਤੀ ਅਧਿਆਇ-7: ਕਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਮੋਸ਼ਨ
ਯੂਨਿਟ – VI	ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ ਅਧਿਆਇ-8: ਗੁਰੂਤਾਆਕਰਸ਼ਨ
ਯੂਨਿਟ – VII	ਥੋਕ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ: ਅਧਿਆਇ-9: ਠੋਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇ-10: ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਧਿਆਇ-11: ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਥਰਮਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ	21
ਯੂਨਿਟ – VIII	ਤਾਪ ਗਤੀ ਅਧਿਆਇ-12: ਤਾਪ ਗਤੀ
ਯੂਨਿਟ – IX	ਆਦਰਸ਼ ਗੈਸ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਅਣੂ ਗਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਧਿਆਇ-13: ਅਣੂ ਗਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ
ਯੂਨਿਟ – X	ਡੋਲਨ ਅਤੇ ਤਰੰਗ ਅਧਿਆਇ-14: ਡੋਲਨ ਅਧਿਆਇ-15: ਤਰੰਗ	09
	ਕੁੱਲ	70

ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸੂਚੀ:

ਹਰੇਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਯੋਗ	8+8 ਅੰਕ
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡ (ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ)	6 ਅੰਕ
ਜਾਂਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ	3 ਅੰਕ
ਪ੍ਰਯੋਗ, ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੇ viva	5 ਅੰਕ
ਕੁੱਲ	30 ਅੰਕ

ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ:

ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਨੰਬਰ	ਯੂਨਿਟ	ਪੀਰੀਅਡ ਦੀ ਸੰਖਿਆ	ਅੰਕ
1	ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਧਾਰਨਾਵਾਂ	12	11
2	ਪਰਮਾਣੂ ਦੀ ਬਣਤਰ	14
3	ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਰਤਿਤਾ	8	04
4	ਰਸਾਇਣਕ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਅਣੂ ਬਣਤਰ	14	21
5	ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ: ਗੈਸਾਂ ਅਤੇ ਤਰਲ	12
6	ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ: ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ	16
7	ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ	14
8	ਤਾਪ ਗਤੀ	6	16
9	ਸੰਤੁਲਨ	8
10	ਰੀਡਾਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ	10
11	s- ਬਲਾਕ ਤੱਤ	14
12	ਕੁੱਝ ਪੀ-ਬਲਾਕ ਤੱਤ	14	18
13	ਹਾਈਡਰੋਕਾਰਬਨ	12
14	ਵਾਤਾਵਰਣ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ	06
	ਕੁੱਲ	160	70

ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ

ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਯੋਜਨਾ	ਅੰਕ
ਆਇਤਨੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ	08
ਲੂਣ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ	08
ਵਿਸ਼ਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ	06
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਕੰਮ	04
ਕਲਾਸ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਵਾਈਵਾ	04
ਕੁੱਲ	30

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਬਲੂਪ੍ਰਿੰਟ

ਯੂਨਿਟ	ਸਿਰਲੇਖ	ਪੀਰੀਅਡ ਦੀ ਸੰਖਿਆ	ਅੰਕ
I	ਜੀਵਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ	23	10
II	ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੰਗਠਨ	23	12
III	ਸੈੱਲ: ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ	34	14
IV	ਪੌਦੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ	40	17
V	ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ	40	17
	ਕੁੱਲ	160	70

ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ: (30 ਅੰਕ)

ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਕੀਮ	ਅੰਕ
ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭਾਗ ਅ (ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੰਬਰ- 1,3,7,8)	5
ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਭਾਗ ਅ (ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੰਬਰ- 6,9,10,11,12,13)	4
ਸਲਾਈਡ ਤਿਆਰੀ ਭਾਗ ਬੀ (ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੰਬਰ- 2,4,5)	5
ਸਪੋਟਿੰਗ ਭਾਗ ਬੀ	7
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡ + ਵਾਈਵਾ ਵਾਇਸ	4
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡ + ਵਾਈਵਾ ਵਾਇਸ	5
ਕੁੱਲ	30

ਵਿਵਹਾਰਕ / ਪ੍ਰਯੋਗ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਲੇਖਣ

ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗ Biological experiments

ਅ. ਪ੍ਰਯੋਗ ਸੂਚੀ

1. ਸੋਲਾਨੇਸੀ, ਫੈਬੇਸੀ ਅਤੇ ਲਿਲੀਏਸੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਤਿੰਨ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੋ। (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੋਏਸੀ, ਐਸਟਰੇਸੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰੈਸੀਕੇਸੀ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)।

ਚੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦਿਖਾਉਣ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਹਿਲਾਂ, ਪਰਾਗਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ਦੇ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ। ਜੜ੍ਹ, ਤਣੇ, ਪੱਤੇ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2. ਟਰਾਂਸਵਰਸ ਖੰਡ ਦੋ ਬੀਜ ਪੱਤਰੀ ਅਤੇ ਬੀਜ ਪੱਤਰੀਜੜ੍ਹ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ।

3. ਆਲੂ ਦੇ ਓਸਮੋਮੀਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਸਰਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ। 

4. ਐਪੀਡਰਮਲ ਪੀਲ ਵਿੱਚ ਪਲਾਜਮੋਲਾਇਸਿਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਇਓ ਪੱਤੇ।

5. ਉੱਪਰਲੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਪੱਤੇ ਦੀ ਸਤਹ ਵਿੱਚ ਸਟੋਮਾਟੋ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

6. ਉੱਪਰਲੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਪੱਤੇ ਦੀ ਸਤਹ ‘ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

7. ਸ਼ੂਗਰ, ਸਟਾਰਚ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।

8. ਪੇਪਰ ਵਰਣਲੇਖੀ ਦੁਆਰਾ ਪੌਦੇ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ।

9. ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਕੁਲ/ਪੱਤੀ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰ ਅਤੇ ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

10. ਮੂਤ ‘ਚ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕਰੋ। 

11. ਮੂਤ ‘ਚ ਖੰਡ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕਰੋ। 

12. ਮੂਤ ‘ਚ ਐਲਬਿਯੂਮਿਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕਰੋ।

13. ਮੂਤ ‘ਚ ਪਿੱਤਾ ਰਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕਰੋ। Test for the presence of bile in the urine.

ਬੀ. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ/ਨਿਰੀਖਣ (ਸਪੋਟਿੰਗ)

1. ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ।
2. ਨਮੂਨਿਆਂ/ਸਲਾਈਡਾਂ/ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣ – ਜੀਵਾਣੂ, ਔਸਿਲੇਟੋਰੀਆ, ਸਪਾਈਰੋਗਾਇਰਾ, ਰਾਈਜ਼ੋਪਸ, ਖੁੰਬ, ਖਮੀਰ, ਲਿਵਰਵਰਟ, ਮੌਸ, ਫਰਨ, ਪਾਈਨ (ਚੀੜ), ਇੱਕ ਇੱਕ ਬੀਜ ਪੱਤਰ ਪੌਦਾ, ਇੱਕ ਦੋ ਬੀਜ ਪੱਤਰੀ ਪੌਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲਾਈਕਨ। 
3. ਵਰਚੁਅਲ ਨਮੂਨੇ/ਸਲਾਈਡਾਂ/ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣ – ਹਾਈਡਰਾ, ਲਿਵਰ ਫਲੂਕ, ਅਸਕੈਰਿਸ, ਜੋਂਕ, ਕੇਂਡੂ, ਅਮੀਬਾ, ਝੀਂਗਾ, ਰੇਸ਼ਮ ਕੀੜਾ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਮੱਖੀ, ਘੋਗਾ, ਤਾਰਾ ਮੱਛੀ, ਸ਼ਾਰਕ, ਰੋਹੂ, ਡੱਡੂ, ਕਿਰਲੀ, ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼।
4. ਅਸਥਾਈ/ਸਥਾਈ ਸਲਾਈਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ (ਪੈਲੀਸੇਡ ਸੈਲ, ਰੱਖਿਅਕ ਸੈਲ, ਪੇਨਕਾਇਮਾ, ਕੋਲੇਨਕਾਇਮਾ, ਸਕਲੇਰਨਕਾਇਮਾ, ਜ਼ਾਈਲਮ, ਫਲੋਇਮ, ਸਕਵਾਮਸ ਐਪੀਥੈਲਿਅਮ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਰੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਥਣਧਾਰੀ ਖੂਨ ਦਾ ਸਮੀਅਰ) 
5. ਸਥਾਈ ਸਲਾਈਡਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਪ ਸੈੱਲਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ (ਟਿੱਡੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਸੂਤਰੀ ਵਿਭਾਜਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ।
6. ਜੜ੍ਹਾਂ, ਤਣੇ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ।
7. ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ (ਸਾਈਮੋਜ਼ ਅਤੇ ਰੇਸਮੋਜ਼) ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਪਛਾਣ।
8. ਬੀਜਾਂ ਜਾਂ ਸੌਗੀ ‘ਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਖਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ।
9. ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸੈੱਟਅੱਪ ਦਿਖਾਉਣ ‘ਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ:
   a. ਅਣਆਕਸੀ ਸਾਹ ਕਿਰਿਆ 
   b. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਨੁਵਰਤਨ
   c. ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬਡ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
10. ਮਨੁੱਖੀ ਪਿੰਜਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਚੁਅਲ ਚਿੱਤਰਾਂ/ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ।
11. ਵਰਚੁਅਲ ਚਿੱਤਰਾਂ/ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਾਕਰੋਚਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ।

ਰਸਾਇਣ ਪ੍ਰਯੋਗ 

ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਕਈ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸੂਖਮ-ਰਸਾਇਣਕ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:

ਉ. ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:

1. ਕੱਚ ਦੀ ਟਿਊਬ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੀ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ
2. ਇੱਕ ਕੱਚ ਦੀ ਟਿਊਬ ਨੂੰ ਮੋੜਨਾ
3. ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਜੈੱਟ ਬਾਹਰ ਖਿੱਚਣਾ
4. ਇੱਕ ਕਾਰ੍ਕ ਨੂੰ ਬੋਰ ਕਰਨਾ

ਅ. ਰਸਾਇਣਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ:

1. ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਪਿਘਲਣ ਵਾਲੇ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ।
2. ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਉਬਾਲ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ।
3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ: ਐਲਮ, ਕਾਪਰ ਸਲਫੇਟ, ਬੈਂਜੋਇਕ ਐਸਿਡ।

ਈ. pH ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਯੋਗ

a) ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ:

• ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਹੱਲਾਂ ਲਈ pH ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ, pH ਪੇਪਰ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਇੰਡੀਕੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ਾਬ, ਬੇਸ ਅਤੇ ਖਾਰ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਦਾ ਹੱਲ। 
• ਇੱਕੋ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਘੋਲ ਦੇ pH ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ।
• ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਇੰਡੀਕੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਧਾਰ ਦੇ ਟਾਈਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ pH ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।

ਸ. ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇਜ਼ਾਬ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੇਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਆਮ-ਆਇਨ ਦੁਆਰਾ pH ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

ਸੀ. ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਤੁਲਨ

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ:

• ਆਇਨਾਂ ਦੇ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਨੂੰ ਵਧਾ/ਘਟਾ ਕੇ ਫੈਰਿਕ ਆਇਨ ਅਤੇ ਥਾਇਓਸਾਇਅਨੇਟ ਆਇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
• ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਇਨ ਦੇ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ [Co(H2O)6]2+ ਅਤੇ ਕਲੋਰਾਈਡ ਆਇਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

ਹ. ਮਾਤਰਾਤਮਕ ਅਨੁਮਾਨ

1. ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ। 
2. ਔਗਜ਼ੈਲਿਕ ਐਸਿਡ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। 
3. ਮਿਆਰੀ ਔਕਸੈਲਿਕ ਐਸਿਡ ਦੇ ਘੋਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਟਾਈਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸੋਡੀਅਮ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਸਾਈਡ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਘੋਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ।
4. ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਘੋਲ ਦੀ ਤਿਆਰੀ।
5. ਮਿਆਰੀ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਘੋਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਟਾਈਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਘੋਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ।

ਕ. ਗੁਣਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

• ਇੱਕ ਦਿੱਤੇ ਲੂਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਕ ਰਿਣ ਆਇਨਅਤੇ ਧਨ ਆਇਨ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ
• ਧਨਆਇਨ – Pb2+, Cu2+, Al3+, Fe3+, Mn2+, Ni2+, Zn2+, Co2+, Ca2+, Sr2+, Ba2+, Mg2+, [NH4]
• ਰਿਣਆਇਨ – [CO3] 2-, S2- ,[SO3]2- , [SO4]2-, [NO3]- , Cl, Br, I, [PO4] 3- , [C2O4] 2-, CH3COO-

(ਨੋਟ: ਅਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਲੂਣ ਬਾਹਰ ਰੱਖੇ ਗਏ)

• ਜੈਵਿਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, ਸਲਫਰ, ਕਲੋਰੀਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ।

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ

ਖਾਸ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਵੇਰਵੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

• ਸਲਫਾਈਡ ਆਇਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ।
• ਪਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ। 
• ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕਠੋਰਤਾ, ਆਇਰਨ, ਫਲੋਰਾਈਡ, ਕਲੋਰਾਈਡ ਆਦਿ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਗਿਆਯੋਗ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਇਹਨਾਂ ਆਇਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ (ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੋਵੇ)।
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਬਣਾਂ ਦੀ ਫੋਮਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ। 
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਾਹ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਐਸਿਡਿਟੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ।
• ਫਾਈਬਰਾਂ ਦੀ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ‘ਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਅਤੇ ਬੇਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।
• ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਦੀ ਐਸੀਡਿਟੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ.

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ Experiments in physics

ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

1. ਵਰਨੀਅਰ ਕੈਲੀਪਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 

• ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਗੋਲਾਕਾਰ/ਬੇਲਨਾਕਾਰ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਆਇਤਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ।
• ਦਿੱਤੇ ਬੀਕਰ/ਕੈਲੋਰੀਮੀਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਆਇਤਨ ਲੱਭਣ ਲਈ। 

2. ਪੇਚ ਗੇਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ

• ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਰ ਦੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ।
• ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਗੋਲਾਕਾਰ/ਬੇਲਨਾਕਾਰ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਆਇਤਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ। 

1.  ਇੱਕ ਪੇਚ ਗੇਜ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਨਿਯਮਿਤ ਲੈਮੀਨਾ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ।
2. ਇੱਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਸਤਹ ਦੀ ਵਕਰਤਾ ਦਾ ਘੇਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ। 
3. ਬੀਮ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਪੁੰਜ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ।
4. ਵੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਨਿਯਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਸਰੀਵਸਤੂ ਰ ਦਾ ਭਾਰ ਲੱਭੋ।
5. ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪੈਂਡੂਲਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸਦੇ L-T2 ਗ੍ਰਾਫਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਦੇ ਪੈਂਡੂਲਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
6. ਇੱਕੋ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬੌਬਸ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿੱਤੀ ਲੰਬਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪੈਂਡੂਲਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁੰਜ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ। 
7. ਸੀਮਿਤ ਰਗੜ ਅਤੇ ਆਮ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੇਟਵੀਂ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਗੜ ਦੇ ਗੁਣਾਂਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ।
8. ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਰੋਲਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਸਮਤਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਬਲ ਲੱਭਣ ਲਈ; ਅਤੇ ਬਲ ਅਤੇ sinθ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫ ‘ਤੇ ਝੁਕਾਅ ਦੇ ਕੋਣ (θ) ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ।

ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ) Activities (for demonstration purposes only)

1. ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਪੇਪਰ ਸਕੇਲ ਬਣਾਉਣਾ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ 0.2cm, 0.5cm
2. ਮੋਮੰਟਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਸਕੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ।
3. ਡੇਟਾ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਮੂਹ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੇਲ ਅਤੇ ਗਲਤੀ ਬਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ਚੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਪਲਾਟ ਕਰਨਾ।
4. ਖਿਤਿਜ ਤਲ ‘ਤੇ ਰੋਲਰ ਦੇ ਰੋਲਿੰਗ ਲਈ ਸੀਮਿਤ ਰਗੜ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ।
5. ਪ੍ਰੋਜੇਕਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ।
6. ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਇੱਕ ਗੇਂਦ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ (ਦੂਸਰੇ ਢਾਲੂ ਤਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ)
7. ਐਂਪਲੀਟਿਊਡ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪੈਂਡੂਲਮ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ।

ਭਾਗ ਬੀ – ਪ੍ਰਯੋਗ 

1. ਸੇਰਲੇ ਦੇ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਰ ਦੇ ਯੰਗ ਮਾਡਿਊਲਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ।
2. ਕੇਸ਼ਿਕਾ ਵਾਧਾ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਤਹ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ।
3. ਗੋਲਾਕਾਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਰਮੀਨਲ ਵਾਲੀਅਮ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਰਲ ਦੇ ਲੇਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ।
4. ਇੱਕ ਕੂਲਿੰਗ ਕਰਵ ਨੂੰ ਪਲਾਟ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ। 
5. ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ (i) ਠੋਸ (ii) ਤਰਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਪ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ।
6. ਇੱਕ ਸੋਨੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਰ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ। 
7. ਇੱਕ ਸੋਨੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤਾਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ।
8. ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਦੋ-ਅਨੁਨਾਦ ਸਥਲ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਨਾਦ ਟਿਊਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
9. ਲੋਡ-ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਗ੍ਰਾਫ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੈਲੀਕਲ ਸਪਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪਰਿੰਗ ਸਥਿਰਾਂਕ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ।
10. P&V ਅਤੇ P & 1/V ਵਿਚਕਾਰ ਗ੍ਰਾਫਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਟ ਕਰਕੇ ਸਥਿਰ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਲਈ ਦਬਾਅ (P) ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੀਅਮ (V) ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ।

ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 

1. ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਮੋਮ ਲਈ ਕੂਲਿੰਗ ਕਰਵ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
2. ਬਾਈਮੈਟੈਲਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ‘ਤੇ ਹੀਟਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਅਤੇ ਸਮਝਾਓ।
3. ਗਰਮ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕੰਟੇਨਰ ‘ਚ ਤਰਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
4. ਕੇਸ਼ੀਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹ ਤਣਾਅ ‘ਤੇ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ।
5. ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ।
6. ਇੱਕ ਢੁਕਵੇਂ ਕਲੈਂਪਡ ਮੀਟਰ ਸਕੇਲ ਦੇ ਦਬਾਅ ‘ਤੇ ਲੋਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ (i) ਇਸਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ (ii) ਮੱਧ ਵਿੱਚ।
7. ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਦੇ ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ। 

ਤਿਆਰੀ ਸੁਝਾਅ

ਜਿਹੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ 2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੀ 11ਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ

ਸਿਲੇਬਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ: ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਲਾਹ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸਹੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ।

ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਜਿਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿਓ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਥੀਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਚਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ।

ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾਓ: ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡੋ। ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਰੁਚੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਿਯਤ ਕਰੋ।

ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੀ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੈਲੰਡਰ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਲਈ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।

ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇਆਂ ‘ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਹਵਾਲਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ‘ਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਨੋਟਬੁੱਕ ਰੱਖੋ: ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਨੋਟਬੁੱਕ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਨੁਕਤਿਆਂ, ਅਧਿਆਏ ਦੇ ਸੰਖੇਪਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਨੋਟਬੁੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਅਤੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹਨ।

ਸਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਕਰੋ: ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਹਾਵਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, “ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਚੀਜ਼ ਹੈ.” ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖੋ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੱਕਾਂ ਨੂੰ ਅਣਸੁਲਝੇ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰਾਂ, ਸੀਨੀਅਰਾਂ ਜਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ: ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ: ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕਹਾਵਤ ਹੈ, “ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਨ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਹੀ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਰੱਖੋ. ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਹਾਈਡਰੇਟਿਡ ਰਹੋ। ਕੁੱਝ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਰੱਖੋ। ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਸੈਰ ਕਰੋ।

ਪਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

2022 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: 

• ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਮਤਿਹਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ 2022 ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਾਧੂ 15 ਮਿੰਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
• ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਅਨੈਤਿਕ ਢੰਗ ਨਾ ਅਪਣਾਉਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਾਲ ਤੋਂ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
• ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ 2022 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
• ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਜਾਂ ਸੈਲ ਫ਼ੋਨ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
• ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹਾਲ ਟਿਕਟ 2022 ‘ਤੇ ਪੈਨਸਿਲ ਨਾਲ ਵੀ ਕੁੱਝ ਵੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਯੋਜਨਾ

ਕਲਾਸ 11 ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ, ਗਣਿਤ, ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। 1ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ‘ਚ, ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਏ, ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਹਰ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਥਿਊਰੀਆਂ, ਗਣਿਤ, ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਦਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੁਣ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 

1. ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਮੁੱਖ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਥਿਊਰੀਆਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵੱਜੋਂ, ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੁਸੀਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਸਮਝਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ।

• ਅਧਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਗੁਆਏ। ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
• ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਅਧਿਆਇ ਲਈ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਲਿਖੋ: ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ, ਫਾਰਮੂਲੇ, ਚਿੱਤਰ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ, ਅਤੇ ਹੋਰ।
• ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ।
• ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਚ ਅਭਿਆਸ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਔਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਿਸ ਜਾ ਸਕੋ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ/ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕੋ।
  2. ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ: ਕਲਾਸ 11 ਦੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਭੌਤਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਕਾਰਬਨਿਕ ਰਸਾਇਣ, ਅਤੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਰਸਾਇਣ। ਕਾਰਬਨਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਕਾਰਬਨਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਰਸਾਇਣ ਨਾਲੋਂ ਸਰਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
• ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਦੂਜੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਲਾਸ 11 ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵੇਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਧਾਰਨਾ, ਵਿਸ਼ਾ, ਵਿਧੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ, ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।
• ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਈ ਫਾਰਮੂਲੇ, ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਖੋ।
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਓਗੇ।
• ਉਦਾਹਰਣ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇਣਗੀਆਂ।
• ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।
• ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ, ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ।

3. ਗਣਿਤ: ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ, ਗਣਿਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਕਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

• ਹੋਰ ਲੇਖਕ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਨੂੰ ਸਮਝੋ।
• ਇੱਕ ਅਧਿਆਏ ਲਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਲਿਖੋ, ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ।
• ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਨੋਟ ਬਣਾਓ।
• ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
• ਸਮਾਪਤੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਕੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਸੀਂ ਗਣਿਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣੋਗੇ।
• ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖੋ। 
  4. ਮੈਡੀਕਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੱਤਰਾਂ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਲਾਸ 11 ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੋ।
• ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਕਾਂਸ਼, ਬਿੰਦੂ, ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ, ਡਾਇਗ੍ਰਾਮ, ਫਲੋ ਚਾਰਟ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਲਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ। 
• ਹਰੇਕ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੱਲ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੋਧੋ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ

ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੈੱਲ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕ ਬਣਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਅਤੇ ਰੁਝੇਵੇਂ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ, ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਬੱਚੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਣਗੇ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੋਕਥਾਮ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ।

ਮਾਪੇ/ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸਲਾਹ

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬਣਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰੇਨਿੰਗ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਤੁਰਨਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣਾ। ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੋਣ (ਹਰੇਕ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ)।

ਪੇਰੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸੇਵਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਥੈਰੇਪੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਲਾਹ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ।

ਪੇਰੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪ-ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਸੁਧਾਰਨ ਜਾਂ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ-ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੂੰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਮੈਂ ਸਾਲ 2022 ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ PSEB 11ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਈ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਜਵਾਬ: ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ PSEB ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ http://www.pseb.ac.in/en/11th-class-syllabus-0 ‘ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਟੈਕਸਟਬੁੱਕ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਨੇ ਦੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ “11ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ 2022, ਪੀਡੀਐਫ ਫਾਰਮੈਟ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ” ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. PSEB 11ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਕੀ ਹਨ?

ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਮਰਸ, ਅਤੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3. PSEB ਅਸਲ ‘ਚ ਕੀ ਹੈ?

ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਮੋਹਾਲੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ, ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨਿਕ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4. PSEB 11ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀ ਹੈ?

ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ 11ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 2022 ਨੂੰ www.pseb.ac.in ‘ਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।

ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਪਰੋਕਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਲਾਸ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਨਵੀਨਤਮ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ 1 ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5. ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ: PSEB ਜਾਂ NCERT?

ਜਵਾਬ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਕੀ ਸਾਰੇ PSEB ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ NCERT ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਲਈ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੁੱਝ ਹਵਾਲਾ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ NCERT ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ 

1. ਹਰੇਕ ਭਾਗ ਲਈ, ਸਿਲੇਬਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ, ਇੱਕ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮੀ ਹੈ।
2. ਅਭਿਆਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
3. ਨਕਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।
4. ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
5. ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨੈਗੇਟਿਵ ਮਾਰਕਿੰਗ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।

 ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੈ 

1. ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਠ ਸਕਦੇ ਹਨ।
2. ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਲਗਾਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ।
3. ਸਾਥੀਆਂ ਜਾਂ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੋ।

ਸਕੂਲਾਂ/ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ 6 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿਖਰਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਚਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹੇ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ – ਸਟੇਟ ਬੋਰਡ: 

ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਨੰਬਰ	ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ	ਬੋਰਡ
1	ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
2	ਸਰਕਾਰ ਸੀ.ਓ.ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ, ਜਲੰਧਰ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
3	ਸਰਕਾਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਾ ਬਕਰਾ, ਜਲੰਧਰ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
4	ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਮਲਸੀਆਂ, ਜਲੰਧਰ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
5	ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਉਮਰਪੁਰ ਕਲਾਂ, ਜਲੰਧਰ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
6	ਐੱਸ.ਕੇ.ਐੱਸ.ਬੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਚੱਕ ਕਲਾਂ, ਜਲੰਧਰ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
7	ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਰੰਧਾਵਾ ਮਸੰਦਾਂ, ਜਲੰਧਰ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
8	ਮਾਲਵਾ ਪਬਲਿਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਘੱਗਾ, ਪਟਿਆਲਾ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ
9	ਸਰਾਓਂ ਪਬਲਿਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਨੇੜੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਲੋਨੀ, ਜਲਾਲਪੁਰ, ਪਟਿਆਲਾ	ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ

ਕ੍ਰਮਾਂਕ ਨੰਬਰ	ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ	ਸ਼੍ਰੇਣੀ	ਸਥਾਨ
1	ਸੇਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
2	ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ	ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
3	ਆਲ ਸੇਂਟਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
4	ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
5	ਹੋਲੀ ਹਾਰਟ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
6	ਮਾਡਲ ਸਟੱਡੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
7	ਸੀਡਰ ਸਪਰਿੰਗ ਹਾਈ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
8	ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
9	ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
10	ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
11	ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਤਿਹ ਅਕੈਡਮੀ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
12	ਸੇਂਟ ਜੋਸਫ਼ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
13	ਮਦਰ ਟੀਚਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਬਰਨਾਲਾ
14	ਸੇਂਟ ਬਚਨਪੁਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਬਰਨਾਲਾ
15	ਬੀ.ਵੀ.ਐਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਬਰਨਾਲਾ
16	ਗੋਬਿੰਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਬਰਨਾਲਾ
17	ਸੇਂਟ ਪਾਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਬਠਿੰਡਾ
18	ਸੇਂਟ ਮੈਰੀਜ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਫਰੀਦਕੋਟ
19	ਪ੍ਰਿਸਟੀਨ ਵਾਈਬ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਫਰੀਦਕੋਟ
20	ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ	ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ	ਫਰੀਦਕੋਟ

ਪੇਰੈਂਟ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਉੱਤਰ: ਕੁਝ ਤਰੀਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

• ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨੁਕੂਲ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਓ।
• ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਟੀਵੀ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ।
• ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।
• ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ…
• ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਉੱਤਰ: ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਗ੍ਰੇਡ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ. ਮਿਆਰੀ ਟੈਸਟਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਉੱਤਰ: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪ
• ਬੈਕ-ਟੂ-ਸਕੂਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ।
• ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਤਰਜੀਹੀ ਢੰਗ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ।
• ਘਰ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਅਨੁਕੂਲ ਰਵੱਈਆ ਦਿਖਾਓ।
• ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।
• ਹੋਮਵਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ।
• ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ।
• ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੋਮਵਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਉੱਤਰ: ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੋਮਵਰਕ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੋ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਿਊਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ, ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਦੇਖੋ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਕੋਈ ਗੁਆਂਢੀ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5. ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਉੱਤਰ: ਦੂਜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਪਛੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।

ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਦੇਵੇਗਾ।

ਆਓ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਜੋ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹਨ:

ਸਟ੍ਰੀਮ	ਪ੍ਰੀਖਿਆ
ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ	ਜੁਆਇੰਟ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਜੇ.ਈ.ਈ.) ਮੇਨ ਜੇ ਈ ਈ ਅਡਵਾਂਸਡ ਬਿਰਲਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ ਐਡਮਿਸ਼ਨ ਟੈਸਟ (BITSAT) ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਾਮੇਡ-ਕੇ ਆਈ.ਪੀ.ਯੂ.-ਸੀ.ਈ.ਟੀ. (ਬੀ.ਟੈਕ) ਮਨੀਪਾਲ (ਬੀ.ਟੈਕ) VITEEE ਏ.ਐਮ.ਯੂ (ਬੀ. ਟੈਕ) PCM (MPC) ਦੇ ਨਾਲ NDA ਦਾਖਲਾ
ਮੈਡੀਕਲ	ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਤਾ ਕਮ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (NEET) ਏਮਜ਼ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ
ਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ	ਇੰਡੀਅਨ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਮਨ ਐਂਟਰੈਂਸ ਟੈਸਟ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਬੀ.ਟੈਕ ਐਂਟਰੀ ਸਕੀਮ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਂਟਰੀ ਸਕੀਮ (TES) · ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਅਤੇ ਨੇਵਲ ਅਕੈਡਮੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (I)
ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ	ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੈਸ਼ਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (NIFT) ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਡਮਿਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (AIEED) ਸਿੰਬਾਇਓਸਿਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਫੁਟਵੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੰਸਥਾਨ ਮਾਇਰ ਐਮ.ਆਈ.ਟੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਤਾ ਟੈਸਟ ਵਾਤਾਵਰਣ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰ (CEPT)
ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ	ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਈਆਈਟੀ ਮਦਰਾਸ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (HSEE) TISS ਬੈਚਲਰ ਦਾਖਲਾ ਟੈਸਟ (TISS-BAT)
ਕਾਨੂੰਨ	ਕਾਮਨ-ਲਾਅ ਐਡਮਿਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਲਾਅ ਐਂਟਰੈਂਸ ਟੈਸਟ (AILET)
ਵਿਗਿਆਨ	ਕਿਸ਼ੋਰ ਵੈਗਯਾਨਿਕ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾ (KVPY) ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਟਰੈਂਸ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਟੈਸਟ (NEST)
ਗਣਿਤ	ਭਾਰਤੀ ਅੰਕੜਾ ਸੰਸਥਾਨ ਦਾਖਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਕਈ B.Sc ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਨਾਸਥਲੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਦਾਖ਼ਲਾ

ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੌਸ਼ਲ

ਕੋਡਿੰਗ

ਕੋਡਿੰਗ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਫਟਵੇਅਰ, ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਸੈਲਫੋਨ, ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਬਲੌਗ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਕੋਡ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹੈ।

ਸਮਾਂ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤਕਨੀਕੀ-ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ, ਕੋਡਿੰਗ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਕੋਡਿੰਗ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਦ੍ਰਿੜ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾੜੀ ਸਾਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਲ ਕੋਡਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸੌ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਲਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਕੋਡਿੰਗ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਡੀਬੱਗ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਨ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰੇਕ ਕੋਡਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਓਵਰਲੈਪ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੇਂ ਕੋਡਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਦੁਆਰਾ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੂਬੀ, ਸਵਿਫਟ, ਜਾਵਾ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਕੋਬੋਲ, ਆਬਜੈਕਟਿਵ-ਸੀ, ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਬੇਸਿਕ, ਅਤੇ ਪਰਲ ਹਨ। ਆਓ ਕੁੱਝ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:

• HTML (ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਮਾਰਕਅੱਪ ਭਾਸ਼ਾ)
• ਸਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਿਸਟਮ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਿਡ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ। ਜਾਵਾ ਕਮਾਂਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੰਗਲ-ਮਸ਼ੀਨ ਜਾਂ ਫੁੱਲ-ਸਰਵਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਧਾਰਨ ਔਨਲਾਈਨ ਐਪਲਿਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। Java ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ‘ਤੇ।
• ਪਾਈਥਨ ਨੂੰ 1991 ਵਿੱਚ ਗਾਈਡੋ ਵੈਨ ਰੋਸਮ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵਰ-ਸਾਈਡ ਵੈੱਬ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿਕਾਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਈਥਨ ਕੋਲ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੰਟਰਫੇਸਾਂ ਅਤੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕ-ਐਂਡ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਰਗਾ ਸੰਟੈਕਸ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੂਗਲ ਅਤੇ ਨਾਸਾ ਦੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਪਾਈਥਨ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• CSS (ਕੈਸਕੇਡਿੰਗ ਸਟਾਈਲ ਸ਼ੀਟਾਂ)
• C ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ UNIX ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੇਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੁਆਰਾ 1972 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ 32 ਕੀਵਰਡਸ ਦੇ ਨਾਲ, C ਏਮਬੈਡਡ ਡਿਵਾਈਸਾਂ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ, ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। C ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨਾਲ ਇੰਟਰਫੇਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• C++ ਇੱਕ ਆਬਜੈਕਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ
• PHP (ਹਾਈਪਰਟੈਕਸਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ) ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕੰਪਿਊਟਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ 1994 ਵਿੱਚ ਰੈਸਮਸ ਲੈਰਡੋਰਫ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸਰਵਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਅਤੇ HTML ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, PHP ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਵੈਬਸਾਈਟ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰਡਪਰੈਸ, ਇੱਕ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਬਲੌਗਾਂ ਦਾ 20% ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, PHP ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• SQL (ਸਟ੍ਰਕਚਰਡ ਕੁਇਰੀ ਲੈਂਗੂਏਜ)

ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਉੱਚ-ਮੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

• ਡਾਟਾਬੇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ
• ਵੈੱਬ ਡਿਵੈਲਪਰ
• ਸੂਚਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ
• ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਡਿਵੈਲਪਰ
• ਸਿਹਤ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ
• ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ
• ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰ

• ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰੋ

ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਰੋ (DIY) ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ-ਆਧਾਰਿਤ, ਗਤੀਵਿਧੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ, ਸਰਵੇਖਣ ਅਤੇ ਫੀਲਡਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ, ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਣਿਤ ਦੇ ਕੁਝ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਖੇਤਰ ਮਾਪ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। Embibe ਐਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਗ੍ਰੇਡ, ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਏ ਲਈ DIY ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ DIY ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:

• ਵਿੰਡਮਿਲ ਵਾਟਰ ਪੰਪ
• ਘਰੇਲੂ ਸੋਲਰ ਵਾਟਰ ਹੀਟਰ
• ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਬਿਜਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
• ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਬਣਾਓ

• ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ (IoT )

ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੰਤਰ ਨੂੰ (ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ/ਬੰਦ ਕਰਨ ਸਵਿੱਚ ਹੈ) ਇੰਟਰਨੈਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੁੜੇ ਜੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ (IoT) ਨੈਟਵਰਕ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਟਵਰਕ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। 

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੈਂਸਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਵੈ-ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਕਾਰਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਹਿਨਣਯੋਗ ਫਿਟਨੈਸ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹਰ ਦਿਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਸਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਨੈਕਟ ਕੀਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵੀ ਟਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਇੱਕ ਐਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਲੋਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈਚਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਗੈਜੇਟਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਲ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਸਵੈਚਲਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਖਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਲਿੰਕ ਕੀਤਾ ਜੰਤਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।

• ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਹੁਨਰ

ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਹੁਨਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਨ।

ਹੇਠਾਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਹਨ ਜੋ ਹਰੇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ:

• ਪ੍ਰਚੂਨ
• ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ
• ਸੁਰੱਖਿਆ
• ਵਾਹਨ
• ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
• ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
• ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ
• ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ
• ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਨ
• ਫਰੰਟ ਆਫਿਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ
• ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ
• ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ
• ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ
• ਲਿਬਾਸ
• ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ
• ਮਲਟੀ ਸਕਿੱਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ
• ਬਣਾਵਟੀ ਗਿਆਨ
• ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਟ੍ਰੇਨਰ
• ਡਾਟਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
• ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ
• ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋ
• ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ
• ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨੀ
• ਆਰਕੀਟੈਕਟ
• ਕਾਨੂੰਨ
• ਵਾਸਤਵਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
• ਰੱਖਿਆ

ਕੈਰੀਅਰ ਕੌਸ਼ਲ

ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

1. ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੋ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ “ਅਸਲ ਸੰਸਾਰ” ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਡਰਾਪ ਆਊਟ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2. ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਲਾਸ ‘ਚ ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
3. ਗਣਿਤ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਂ ਤਕਨੋਲਜੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਤਖ ਲਈ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਲੱਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਹੈਂਡ-ਆਨ ਟੀਚੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਜਬਰਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਸਾਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਸਬੂਤ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
4. ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਇੱਕ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੇਹਨਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਇੰਸ, ਕਾਮਰਸ, ਆਰਟਸ, ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ NEET, JEE ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। . ਵਿਦਿਆਰਥੀ CA, CS, FCA, ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ, ਕਾਨੂੰਨ, ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਜਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹੋਸਟਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾ ਜਾਂ ਹਿਊਮੈਨਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।